تغییرات مهم در ویرایش 4 آئین نامه 2800 زلزله دکتر زاهدی

 

تغییرات مهم در ویرایش 4 به نقل از دکتر زاهدی در" سمينار تغييرات ويرايش 4 استاندارد 2800 و تاثير آن بر طراحي سازه هاي بتن آرمه "

تغییرات خیلی اساسی در این ویرایش از 2800 صورت نگرفته، تقریبا همان هایی که تا حدی از قبل مشخص بود که بالاخره از طریق آخرین نسخه های ASCE و آیین نامه های فولاد و بتن آمریکا به 2800 ما هم راه پیدا خواهد کرد در حال شکل گیریست .

این ویرایش از 2800 در دست بررسی میباشد و طبق گفته جناب دکتر زاهدی تا انتهای امسال به چاپ خواهد رسید و البته ایشون اصرار داشتن بفرمایند که هنوز خیلی از مباحثی که در این سمینار میفرمایند به قطعیت نرسیده و تنها در حال بررسیست که بعد از اجماع نظر اعضای کمیته تدوین به چاپ برسد.

– در این ویرایش علاوه بر دو روش استاتیکی معادل و دینامیکی خطی، روش استاتیکی غیر خطی هم در حال بررسیت که به عنوان روش اختیاری برای تحلیل سازه های نو درج شود

– روش استاتیکی معادل:V=C.W

– وزن لرزه ای( W )

که W=D+x%L که سهم بار زنده قبلا بنا به مسکونی و تجاری بودن سازه 20% یا 40% بوده که در این ویرایش از آیین نامه کمتر از قبل خواهد شد.(سهم باز زنده از آن جهت است که در هنگام زلزله بار های زنده جابجا می شوند و بنابراین سهم کوچکی از بار زنده در وزن لرزه ای سازه موثر خواهد بود که البته همین سهم اندک جدیدا در آیین نامه های خارجی به طور کامل صرفنظر شده است)

– ضریب زلزله C=ABI.p/R

که p یا "رو"، ضریب نامعینی سازه ایت که اگر در سازه در جهت بار زلزله از حداقل دو سیستم مقاوم برشی(مهاربند یا دیوار برشی) به صورت متقارن در دو سمت پلان استفاده شده باشد مقدار این ضریب برابر 1 است و در غیر این صورت برابر 1.2

در سازه هایی که برش به وسیله هسته برشی در مرکز پلان تحمل میشود مقدار این ضریب برابر 1 میباشد یعنی در این حالت سازه برابر 20% بیشتر نیروی زلزله طرح می شود.

– طیف طرح B:

در این آیین نامه برای تعیین B و شتاب پایه زلزله گفته شده است که احتمالا از طیف طرح با احتمال یکنواخت و به صورت مطالعه موردی برای شهر تهران ارائه خواهد شد

همچنین در طیف بازتاب 2800 تفاوت حوزه دور و نزدیک دیده دهش است که تاثیر قابل توجه ای روی طیف بازتاب در پریود های سازه های بلند خواهد گذشت(قبلا در جهت اطمینان طیف 2800 فقط برای حوزه نزدیک و به صورت تک منحنی ارائه می شد)

رابطه تعیین ضریب بازتاب در حوزه دور: B=(1+S)Ts/T

رابطه تعیین ضریب بازتاب در حوزه دور: B=(1+S)[(Ts/T)^(2/3)].N

برای طیف طرح در حوزه نزدیک یک ضریب اضافی N در مقادیر بخش نزولی طیف ضرب می شود.

– پریود T:

در آیین نامه های جدید نگرش بیشتر به استفاده از پریود محاسباتی است تا پریود تجربی بنابراین تبصره موجود در 2800 که اشاره به استفاده از پریود تجربی به جای پریود محاسباتی در صورت کمتر بودن از 1.25 برابر پریود محاسباتی بود به 1.4 برابر افزایش پیدا خواهد کرد تا مهندسین بیشتر پریود محاسباتی را ملاک طراحی قرار دهند تا پریود تجربی.

–ضریب رفتار R: (بحث اصلی تفاوت این آیین نامه با قبل قسمت ضریب رفتار ها میباشد )

در این ویرایش برای اولین بار اجازه داده شده که ضریب رفتار تنش مجاز 1.4 برابر ضریب رفتار حالت حدی معرفی شود که جهت هم اهنگ کردن آیین نامه با روند جهانی در این زمینه میباشد.البته در فرم اولیه این آیین نامه ضریب رفتار تنها برای تنش مجاز Ru آمده و برای محاسبه ضریب رفتار حالت حدی میبایست بر 1.4 تقسیم شود که البته قرار است برای همه سیستم ها سه ستون یکی برای ضریب رفتار تنش مجاز در سازه فولادی-ضریب رفتار حالت حدی برای سازه فولادی و دیگری ضریب رفتار سازه بتنی ارائه شود.اونطور که متوجه شدم ضریب رفتار سازه ها در حالت تنش مجاز با قبل فرق چندانی نکرده و فقط در حالت حدی 1.4 برابر می شوند.

در این ویرایش سیستم های ساختمانی مجاز به موارد بسیار وسیعی گسترش داده شده و تقریبا برای همه نوع سیستمی ضریب رفتار قابل استفاده بیان شده است از قبیل:

دیوار برشی با مصالح بنایی

دیوار برشی فولادی ویژه

دیوار برشی مرکب فولادی

سازه بتنی با دیوار برشی فولادی

مهاربندی های کمانش ناپذیر

و انواع سیستم های دوگانه و…

همچنین در جدول ارائه شده برای ضریب رفتار همه نوع سیستم ها دو ستون کنار ضریب رفتار برای امگا و دیگری Cd آورده شده که همزمان برای همه نوع سیستم سازه ای مجاز مقدار این دو ضریب هم به طور مجزا آورده شود و جدول کامل تر از قبل شود (قبلا مقدار ضریب Cd=0.7R انتخاب میشدکه عبارت است از ضریب بزرگنمایی تغییر مکان غیر ارتجاعی به ارتجاعی سازه بخصوص برای کنترل دریفت بوده است)

همچنین ضریب امگا صفر که در حال حاضر در فصل 10-3 مبحث دهم برای چند نوع سیستم به طور مثال آورده شده دراین جدول به صورت کامل تر برای همه نوع سیستم ها آورده شده است.

منحنی توزیع بار جانبی زلزله در روش استاتیکی معادل:

در ویرایش گذشته توزیع بار جانبی به صورت مثلثی معکوس بوده با لحاظ نیروی شلاقی به صورت بار متمرکز در تراز طبقه بام بوده که البته در این ویرایش نیروی شلاقی حذف شده و برای توزیع بار جانبی توزیعی شبیه به منحنی با رابطه ای متفاوت استفاده شده است که در آن ضریبی K آمده که برای سه حالت مقادیر متفاوت تعریف شده است.

–روش دینامیکی خطی:

این روش با قبل تفاوت چندانی نکرده و تنها در ترکیب مد ها یکسری تعریف جدید وارد شده و در کلیت فرقی نکرده که در این سمینار هم به اندک تفاوت ها اشاره ای نشد.

–معرفی روش ساده شده برای آنالیز ساختمان های کوتاه (بین 3 تا 5 طبقه)

در این قسمت سعی شده ابتدا الزامات معماری خاص جهت ساده سازی پلان و پرهیز از پیچیدگی برای ساده سازی ساختمان های نسبتا کوتاه درون شهری پیشنهاد شود که در دست بررسی میباشد .

–سازه های غیر ساختمانی

از جمله تفاوت های این ویرایش از 2800 کامل تر شدن بحث مربوط به چگونگی طراحی سازه های غیر ساختمانی از قبیل ضریب رفتار آنها شده است که در این قسمت سازه های غیر ساختمانی به دو دسته:

سازه غیر ساختمانی مشابه ساختمان (مثل سازه خنک کننده کلینکر کارخانه سیمان) و سازه غیر ساختمانی غیر مشابه ساختمان همانند برج های هوایی،مخازن،دودکش،برج خنک کننده و برج های مخابراتی و … ارائه شده است . همچنین به نکات لازم برای طرح اجزای غیر سازه ای مثل موارد نگهدارنده آسانسور ها و یا موتورخونه ها اشاره شده است .

اما در انتها آنچه که بیشتر از همه مباحث اعم تغییرات صورت گرفته در 2800 موضوع بحث این سمینار جالب توجه بود، افق دید باز دکتر زاهدی به عنوان طراح و محاسب قدیمی ساختمان ها و استاد این حرفه و از اولین تدوین کنندگان آیین نامه از سال 66 تا الان بود که در جواب سوالات طراحان و مهندسان محاسب که به نوعی میخواستند با پیچیدگی های خاص طراحی، اشکالاتی به 2800 بگیرند که ایشون با رویی خندان فرمودند که "اصلا چه کاریه که ما اینقدر بحث رو برای خودمون پیچیده کنیم . همواره سعی در ساده کردن مساله داشته باشیم و نه بی خود پیچیده کردن"

منبع :نظام البرز

 

روشهای ایمن سازی ساختمان و تجهیزات داخلی آن در مقابل زلزله

 

 

براي مقابله با زلزله چگونه بسازيم :

زلزله در كشورهاي پيشرفته خصوصا درزمينه ساختمان كه درگيري نزديكي هم با زلزله دارند ، همچون ژاپن و امريكا تقريبا مهار شده است ، آنان توانسته اند با بهينه سازي ساختمانهايشان و رعايت اصول ايمني در ساخت و نظارت بر اجرا به نقطه اي برسند كه بگويند در كشور ما زلزله بلا نيست ، بنابراين در ابتدا به شما پيشنهاد مي كنيم در بخش «چگونه بسازيم» سايت با اصول اوليه محاسبات، طراحي ، ساخت و چگونگي نظارت ويژه برمراحل فوق آشنا شويد تا اگر در حال ساخت خانه اي براي خود هستيد آنگونه بسازيد كه پس از زلزله باز در منزل خود در كنار خانواده محترمتان صحيح و سالم باشيد .

چگونه آنچه ساخته ايم را ايمن سازي كنيم :

الف – ايمن سازي سازه و بنا

ايمن سازي يعني مشخص نمودن نقاط ضعف يك ساختمان در طراحي واجرا و رفع آن اين كار با توجه به پيچيدگي و تخصصي بودن آن بايد توسط نيروهايي كه داراي تخصص ويژه زلزله هستند انجام بگيرد.

ممكن است شما اكنون در ساختماني زندگي ميكنيد كه به تازگي به پايان رسيده و يا چند سالي از ساخت آن گذشته باشد ، براي چنين ساختمانهايي ميتوانيد از تخصصهاي گروه ايمن سازي بهره ببريد ، كارشناسان اين رشته قادرند پس از بازديد از ساختمان براي ايمن سازي منازل شما طرحهاي مربوطه را ارائه كنند . براي آشنايي با نحوه عملكرد اين گروه به بخش ايمن سازي سايت مراجعه كنيد .

ب – ايمن سازي دكوراسيون و لوازم داخلي منزل

در صورتي كه منزل شما در برابر زلزله دوام بياورد ، ممكن است لوازم و دكوراسيون منزل موجب صدمه به اعضاء خانواده شما گردد پس ايمن سازي در داخل منزل را به همان اندازه ساخت جدي بگيريد !

1- تمام تابلو ها را به ديوار مهار کنيد و از نصب تابلو بالاي مکان خواب خود و فرزندانتان خوداري کنيد

۲- کتابخانه . کمد لباس . ساعت ديواري ، کامپيوتر و هر چيزي که با سقوط آن موجب صدمه زدن به کودکتان ميگردد را مهار و از مکان خواب او دور کنيد

۳- تخت خواب را در کنار پنچره خصوصا پنجره هاي بدون پرده هاي کلفت قرار ندهيد، شيشه هاي شكسته ميتواند صدمات جبران ناپذيري به خانواده شما وارد كند ، فراموش نكنيد كه مشكلات زلزله با پايان حركت زمين ، تازه آغاز مي گردد .

4- ميز توالت همسرتان را در مسير خروج از اطاق خواب قرار ندهيد .

5- نحوه قطع جريانهاي آب و برق و شوفاژ و گاز را به اعضاي خانواده آموزش دهيد تا در صورت عدم حضور شما هم بتوانند اقدامات لازم را انجام دهند .

6- پس از پايان زلزله به دقت شير هاي اصلي گاز را قطع كرده و بسيار دقت كنيد كه موجب آتش سوزي نگرديد ، يك جرقه مي تواند خطر ساز باشد ، روشن كردن چراغ اطاق يا يك روشن كردن يك كبريت براي روشنايي ميتواند خسارت جبران ناپذيري را در پي داشته باشد ، در صورت روبرو شدن با آتش سوزي فراموش نكنيد كه به همان اندازه كه خود آتش ميتواند خطرناك باشد دود نيز ميتواند موجب خفگي شما گردد . در صورتي كه با دود ناشي از آتش سوزي روبرو شديد تا ميتوانيد در سطوح پايين زمين حركت كنيد تا كمتر مواد سمي را استنشاق كنيد .

7- اگر در منزل آبگرمكن داريد آنرا حتما به ديوار مهار كنيد، سوختگي كم از آوار نيست .

 

 

مقاوم سازي ساختمان ها در ايران

شايد يكي از عللي كه باعث گسترش علم مهندسي عمران در گرايش عمران گشته است علاوه بر افزايش جمعيت كه تقاضا براي مسكن را افزايش داده است مقاوم سازي ساختمان در برابر عوامل تخريبي طبيعي مانند زلزله است.چرا كه ساختمانهايي كه بدون در نظر گرفتن ضوابط دقيق مهندسي روز وحتي بناهاي سنتي كه با خشت و گل و چوب و سنگ و… ساخته مي شوند دچار مشكل نمي شوند مگر آنكه روزي زلزله بيايد اما با توجه به گسترش اين علم در سطح دنيا و استفاده سيستم آموزشي دانشگاههاي ايران در بالاترين سطح و تربيت نيروهاي متخصص در مقطع دكترا چرا هنوز براي اين مهم فكري نشده است (با توجه به اينكه غالب نقاط ايران از استعداد زلزله خيزي برخوردار است) و هر از چند گاهي زلزله بايد تعدادي زيادي از برادران و خواهران ما را از ما جدا كند و تمام ارگانهاي كشور بسيج شوند تا فقط به امداد بخش كو چكي از خسارت ديدگان به صورت مقطعي بپردازند.

آيا زمان آن نرسيده تا فكري براي اين امر شود و از وارد شدن اين همه خسارات مالي و جاني جلو گيري شود؟

بررسي برخي علل وارد شدن خسارتهاي سنگين زلزله:

۱-مسئولين

۲-مردم

۱-مسئولين

شايد عمده مسئوليت اتفاق افتادن اين فجايع مسولين ذيربط و دست اندركاران مربوطه مانند سازمان مسكن وشهرسازي و …مي باشد

برخي از علل عبارتند از:

۱-عدم وجود نظارت قوي بر ساختمان سازي در كشور:

متاسفانه سيستم قوي نظارتي در بخش ساختمان سازماندهي نشده است.(لازم به ذكر است برخي كشورها داراي پليس ساختمان هستند كه با قاطعيت در اين زمينه فعاليت مي كنند)به عنوان مثال اگر از ساختمانهاي خشتي و ساختمانهايي كه به هر دليل بدون ضوابط مهندسي طراحي و ساخته شده اند انتظار مقاومت نداشتيم آيا انتظار زيادي است كه ساختمانهاي دولتي كه با صرف هزينه هاي كلان از بيت المال مسليمن و عمدتا زير نظر سازمان مسكن و شهر سازي ساخته شده است نيز مانند ساختمانهاي خشتي از بين روند.(تخريب ساختمان بانك ملت كه در سال ۱۳۸۱ ساخته شده و يا ساير ساختمانهاي دولتي دليلي بر اين مدعا است)

۲-بالا بودن هزينه و ناياب بودن مصالح اوليه واستاندارد ساختمان سازي مانند سيمان ،تير آهن ،آرماتور و….و دخالت دلالها در اين زمينه هر چند كه برخي مسئولين (وزير مسكن و شهر سازي )عدم رعايت ضوابط مهندسي مانند شناژ را علت تخريب برخي منازل اعلام كرده اند.واين حرف از جهتي گزافه نيست ؟!!

اما آقاي وزير وساير مسولين محترم آيا مردم با خود و خانواده خود دشمني دارند كه به اين ضوابط دقت نكنند ويا از يك سو به علت ضعف بنيه اقتصادي و از سوي ديگر دخالت دلالها كه اجناسي همچون سيمان و …را با قيمت دولتي دريافت كرده و با قيمت بازار آزاد (بازار آزاد كاذبي كه خود مسبب ايجاد آن هستند) در اختيار مردم قرار مي دهند و مردم نيز براي اينكه آلونكي هر چند غير مستحكم براي خود و خانواده خود بسازند مجبور به عدم رعايت ضوابط مهندسي مي شوند.

۳-عدم برخورد قاطع و قضايي با متخلفين امر ساختمان سازي:

از ديگر علل مي توان به اين موارد اشاره كرد.

۴-عدم تلاش جدي در راستاي بالا بردن فرهنگ مقاوم سازي ساختمان در ميان مردم

۵-عدم حمايت از مردم بخصوص قشر مستضف جامعه در جهت مقام سازي ساختمان

۶-عدم تربيت نيروهاي متخصص و كادر فني قوي در رشته هاي مختلف ساختمان سازي مانند جوشكار و….

۷-توجه بيشتر به بعد كمي كار بجاي بعد كيفي كار

۲-مردم

هر چند كه بار عمده مسئوليت اين امر بر دوش مسئولين است و به اين امر در مرحله قبلي پرداخته شد اما نبايد همه مسوليتها را متوجه مسولين كرد و خود ما مردم نيز خواسته يا ناخواسته در اين امر مقصريم.

فرهنگ واكسيناسيون به خوبي در بين ما جا افتاده است و در اين زمينه هميشه پيش قدم هستيم ولي فرهنگ ايمن سازي ساختمان و گوش كردن به نصايح متخصصين اين امر هنوز در بين مردم ما جا نيفتاده است اكثرمهندسين عمران با دلسوزي تمام و احساس مسئوليت ساعنها وقت خود را براي طراحي ساختمان با استفاده از جديدترين اصول و نرم افزارهاي كامپيوتري و…صرف مي كنند ولي در عمل، مردم و كساني كه مسئول ساختن ساختمان هستند توجهي به اين امر نمي كنند.استفاده از شناژ و….را امري مهم تلقي نكرده و يا به بهانه هزينه آن از آن طفره مي روند هر چند كه استدلال انان در مورد هزينه شايد درست باشد كه در بخش قبلي به آن اشاره شد ولي بسياري از كساني نيز كه توانايي اين كار را دارند نيز به امر توجه نمي كنند حاضرند مبالغ زيادي براي نما و زيبا سازي ساختمان بپردازند ولي براي استحكام ساختمان به هر دليل اهميت قائل نمي شوند

رعايت ضوابط ديوار نسبي در ساختمانهاي با مصالح بنايي (طبق آيين نامه ۲۸۰۰ براي استحكام ساختمان در برابر زلزله براي نسبت سطح ديوارها به سطح كل پلان در شرايط مختلف ضرايبي مانند ۶درصد و۴درصد و… بيان شده)نياز به صرف هزينه چندان زيادي نمي باشد ولي برخي بدون توجه به اين مهم بدون توجه به تذكرات متخصصين ضخامت ديوارهاي مثلا ۳۰ سانتي را به ۲۰ويا حتي ۱۰ سانتي متري كاهش مي دهند و صدها مورد ديگر.

با اميد اينكه مردم ومسئولين دست در دست هم دهند تا از بروز فجايعي همچون زلزله بم در آينده جلوگيري شود.

ضوابط ایمنی عبور و مرور بهنگام عملیات ساختمانی

1- قبل از شروع عملیات ساختمانی باید مجوزهای لازم بمنظور اجرای عملیات ساختمانی ، انبار كردن مصالح و …. در پیاده روها و خیابانها و سایر فضاهای عمومی و استفاده از تسهیلات عمومی از مراجع ذیصلاح اخذ شود.

2- مسدود یا محدود كردن پیاده روها و خیابانها و سایر فضاهای عمومی برای انجام عملیات ساختمانی ( دپوی مصالح یا نخاله ساختمانی یا قرار دادن ماشین آلات ساختمانی و … ) ممنوع بوده و در صورت ضرورت باید مجوزهای لازم از مراجع ذیصلاح اخذ شده باشد و در اینحالت رعایت مفاد بندهای بعدی ضروری است .

3- وسایل ، تجهیزات و مصالح ساختمانی باید در محلی قرار داده شوند كه حوادث برای عابرین و وسایط نقلیه بوجود نیامد و وسایل و مصالح فوق بوسیله احداث دیوارچوبی به ارتفاع 2 متر و رنگ زرد و علایم هشدار دهنده وچراغهای چشمك زن ایمن سازی گردد.

4- در مواردی كه نیاز به تخلیه مصالح ساختمانی د رمعابر عمومی یا مجاور آن باشد ، باید مراقبت كافی بمنظور جلوگیری از لغزش یا فرو ریختن ( ریزش ) احتمالی آنها بعمل اید.

5- در مواردیكه پایه های داربست در معابر عمومی قرار میگیرد باید با استفاده از وسایل موثر از جابجا شدن حركت پایه های آن جلوگیری شود و عبور عابرین پیاده از زیر داربست منع گردد .

6- هنگامیكه بر اثر عملیات ساختمانی خطری متوجه تردد عابرین یا اتومبیلها باشد ، باید با كسب نظر از مراجع ذیصلاح یك یا چند مورد از موارد ایمنی زیر بكار گرفته شود :

الف ) نصب چراغهای چشمك زن در فاصله مناسب از محوطه خطر.

ب) نصب علایم ایمنی و هشدار دهنده و وسایل كنترل مسیر .

ج) ایجاد سازه های حفاظتی بشرح بندهای 13و14و15

7- در صورتیكه عملیات ساختمانی برای بناهای بیشتر از دو طبقه و یا ارتفاع بیش از 8 متر صورت گیرد باید یك راهرو سرپوشیده موقتی ( بشرح بند 13) در راه عبور عمومی در طول ساختمان ایجاد شود برای ساختمانهای دو طبقه و كمتر درصورتیكه هیچگونه مشكلی برای عابرین پیاده ایجاد نكنند( پیاده رو را نبندند) نصب دیوار تخته ای یافنس Fence ( تورسیمی ترجیحاً توری مرغی ) بارتفاع دو متر كفایت می كند .

8- ضمن كسب مجوز لازم جهت حفاری در عرض پیاده رو یا سواره رو ،‌بر روی محلهای حفاری در معابر عمومی باید یك پل موقت عبور عابرین پیاده با مقاومت كافی با عرض حداقل یكمتر یاعرض پیاده رو ایجاد شود . در صورتیكه حفاری در خیابان صورت گیرد باید موقتاً پلی با مقاومت كافی و باعرض مناسب جهت عبوراتومبیل ایجاد شود. ضمناًدر حین عملیات حفاری چنانچه به تاسیسات شركتها و سازمانها دیگر و نیز تاسیسات شهرداری خسارتی وارد اید مالك بلافاصله باید موارد را به ارگان ذیربط اطلاع داده و جبران خسارت وارده بعهده وی خواهد بود.

9- در مواردیكه حفاری در زیر پیاده روها ضروری باشد باید قبلاً شمعهای لازم كه قادر به تحمل فشار حداقل 600 كیلوگرم بر مترمربع باشد در زیر آن قرار گیرد .

10- شبها كلیه پیاده روها و معابر باید باندازه كافی روشن باشد و برای ایمنی عابرین پیاده چراغهای احتیاط در اطراف محوطه كار نصب گردد.

11- باید از عبور و مرور اشخاص متفرقه در قسمتهایی كه بیل مكانیكی یا انواع جرثقیل و سایر وسایل مشابه كار می كنند جلوگیری بعمل اید مگرآنكه اطراف این وسایل باحفاظها و موانع و سرپوشها لازم محفوظ شده باشد .

12- قراردادن بشكه و دیگهای پخت قیر و آسفالت در معابر عمومی ( پیاده رو و خیابان و … ) ممنوع است .

13- برای جلوگیری از خطرات ناشی از پرتاب شدن مصالح و وسایل و تجهیزات ساختمانی در پیاده رو و سایر معابر عمومی و پیرو بند 7 این آئین نامه ، باید سازه ای حفاظتی و موقتی بصورت راهرو سرپوشیده ایجاد شود .

1-13- ارتفاع راهروی سرپوشیده نباید كمتر از 5/2 مترو عرض آن نباید كمتر از 5/1 متر یاهم عرض پیاده رو موجود باشد.

2-13- راهرو باید فاقد هر گونه مانع و دارای روشنایی لازم طبیعی یا مصنوعی دایم باشد .

3-13- سقف راهرو باید توانایی تحمل كلیه بارهای احتمالی وارده و حداقل فشار 700 كیلوگرم بر مترمربع را داشته باشد.

4-13- سقف راهرو باید از الوار به ضخامت مناسب طوری ساخته شود كه از زیرش آب و مصالح بداخل آن جلوگیری بعمل اید.

5-13- اطراف بیرونی سقف راهرو باید دارای حفاظ كاملی از چوب یا توری فلزی مقاوم بارتفاع حداقل 2 متر باشد. زوایه این حفاظ را نسبت به كف میتوان حداكثر 45 درجه بطرف خارج اختیار كرد ( با توجه به افزایش ارتفاع ساختمان تا سقف 6 متر افزایش خواهد داشت ).

14- یكی دیگر از راههای جلوگیری از آسیب ناشی از اثر سقوط اشیاء در كارگاه ساختمانی یا مجاورت آن ، سقف موقت و سرپوش حفاظتی شامل توری یا تخته بندی الوار میباشد.

1-14- سرپوش حفاظتی باید چنان طراحی و ساخته شود كه در اثر ریزش مصالح و یا ابزار روی آن هیچگونه خطری متوجه افرادی كه در زیر آن قرار دارند نگردد .

2-14- پوشش موقت فضای باز ، سقفها و دیوارها باید با استفاده از تخته بضخامت 5/2 سانتیمتر یا معادل آن برای سوراخهای دهانه 45 سانتیمترو تخته بضخامت 5 سانتیمتر یا معادل آن برای سوراخها با دهانه بیش از 45 سانتیمتر صورت گیرد .

15- برای جلوگیری از پرت شدن مصالح میتوان از تورهای ایمنی نیز استفاده كرد . اگر كل ارتفاع ساختمان با تور ایمنی پوشانیده شود بهتر است .

16- از روی معابر و فضاهای عمومی مجاور كارگاههای ساختمانی نباید هیچ باری بوسیله دستگاههای بالابر عبور داده شود مگر اینكه معابر و فضاهای عمومی با استفاده از علایم هشدار دهنده از قبیل سنگربندی ، پرچمهای مخصوص یا چراغهای چشمك زن محدود و مسدود گردد. توان و ظرفیت بالابر بهنگام جابجایی اجسام باید حتماً در نظر گرفته شود.

17- گودبرداری – در عملیات پی كنی و گود برداری میبایست متناسب با عمق گودبرداری از محدوده ساختمان فاصله گرفته و با دیوار حائل چوبی بارتفاع دو متر (به رنگ زرد شفاف ) جلوی سقوط احتمالی گرفته شود در اینصورت باید حداقل 2/1 عرض پیاده رو برای تردد عابرین پیاده آزاد بماند و ضمناً این قسمت از پیاده رو مقاومت و ایستادگی لازم را برای تردد عابرین پیاده داشته باشد.

18- مصالح ساختمانی حتی الامكان در معابر عمومی انبار نگردد و باید بداخل محوطه ساختمان سازی انتقال یابد و در اینحالت باید توسط مسئولان ذیربط مدت زمان دپوی مصالح و مساحت فضاهای عمومی كه مالك باید جهت انتقال مصالح بداخل ساختمان اقدام نماید مشخص گردد و پس از اتمام مدت فوق یا استفاده از فضاهای عمومی بیش از مساحت تعیین شده نسبت به اعمال قانون از طریق شهرداری اقدام گردد بطوریكه برای زمان اشغال خط عبوری از خیابان از صاحب ساختمان عوارض گرفته شود و مضافاً اینكه محل اشغال بیش از 5/2 متر نباشد و رعایت حداقل 4 متر عرض عبور جریان ترافیك در یك جهت الزامی است .

19- در صورت دپوی مصالح ساختمانی و … در پیاده روها میبایست حداقل 3/1 عرض پیاده رو جهت تردد عابرین پیاده در منتهی الیه پیاده رو و در مجاورت خیابان اختصاص داده شود در معابری كه عرض پیاده رو كمتراز 120 سانتیمتر باشد باید با اختصاص دادن مسیری بعرض حداقل یكمتر به عابر پیاده و تامین آن از فضای موجود بر روی جوی آب و یا خیابان ، راه برای تردد عابرین پیاده در نظر گرفت و تحت هیچ شرایطی پیاده رو بطور كامل مسدود نگردد.

20- هرگاه عملیات ساختمانی در فاصله كمتر از چهل متری كابل فشار قوی خطوط هوایی برق قرار گرفته باشد، عملیات ساختمانی فقط با اجازه نامه كتبی از شركت برق منطقه ای مجاز خواهد بود.

21- در خصوص رعایت این آئین نامه ، مالك یا ذینفع ساختمان مسئول بوده و در صورت بروز هر گونه حوادث احتمالی كه بدلیل ایمن سازی یا عدم رعایت این آئین نامه بوقوع بپیوندد در كلیه مراجع حقوقی و قضایی و … پاسخگو خواهد بود .

22- حوزه معاونت شهرسازی و معماری منطقه ، با توجه به نوع عملیات ساختمانی باید این آئین نامه را به رویت و امضاء مالك یا ذینفع رسانده و طی ضمانت نامه و تعهد وی را ملزم به رعایت آن نماید.

 blogfa.com

تعریف سیستم پشتیبانی مدیریت ارشد ESS

تعریف سیستم پشتیبانی مدیریت ارشد ESS

مقدمه

بسياري از صاحبنظران مديريت و سازمان تصميم گيري را جوهر مديريت دانسته اند و موفقيت و شكست بسياري از سازمانها را در گرو تصميم گيري مديران قلمداد كرده اندبراي مثال هربرت سايمون مديريت و تصميم گيري را دو واژه مترادف دانسته و اين وظيفه را مهمترين و اصلي ترين وظيفه مديران تلقي نموده است . به علاوه ازنظر داركر مديريت چيزي جز عمل تصميم گيري نيست و تصميم گيري كانون اصلي مديريت و اساس وظيفه مديران را تشكيل مي دهد.مديران همواره با مسائلي مواجه هستند كه اخذ تصميم از جانب آنان را ميطلبد به طوريكه از يك سو چگونگي اين تصميم ها ، ميزان موفقيت اهداف سازمان را معين مي كند واز سوي ديگر تصميم گيري مجموعه اي از مراحل و اقدامات مشخص را در بر م گيرد كه اطلاعات در آن نقش مهم و حياتي ايفا مي كند.بر همين اساس تصميم گيري را آخرين مر حله استفاده از اطلاعات دانسته اند.

در نتيجه مشخص است كه هر قدر دسترسي به اطلاعات در مراحل مختلف فرايند تصميم گيريسريع تر ، دقيق تر و بهنگام تر باشد ميزان اتكا و اطمينان به تصميمات اخذ شده و نتايج آن بيشتر خواهد بود . بنابراين نقش نظامهايي كه بتوانند به مديران در انجام تصميم هايشان كمك كنند مهم و اساسي است.

 

پيشينه سيستم هاي پشتيباني مديريت ارشد

واژه EIS ابتدا در اواخر دهه 1970 از MIT شروع شد و بوسیله راکارت Rokart” “و تریسی treacy” “در سال 1981 در چندین مقاله کاری مختلف و یک مقاله در هاروارد بیزینس رویو “Harvard businessreview”به شهرت رسید

( 1994، Cheng & Negi)

تعریف سیستم پشتیبانی مدیریت ارشد

سیستم های اطلاعاتی هستند که نیازهای اطلاعاتی مدیران ارشد را تامین می کنند .(صرافي زاده ،علي پناهي،1380)

تعریف دیگر

ess یک سیستم کامپیوتر محور است که این قابلیت را برای مدیر سطح عالی ایجاد می کند که دسترسی آسان به اطلاعات داخلی و خارجی که با تصمیم گیریهای استراتژیک و سایر مسئولیتهای اجرایی مرتبط است را داشته باشند .Horn Nord & Deryl nord, 1995) )

 

تعریف دیگر

سیستم پشتیبانی مدیر ارشد سیستم های کامپیوتری هستند که متناسب با شیوه مدیریت و مسئولیتهای مدیران ارشد ایجاد شده اند . و با تعبیه امکانات خاص این سیستمها نیازهای زیر را تامین می کنند.

نيازهاي اطلاعاتي مديران ارشد

• به سرعت بتوانند موقعیت را درک کنند
• کارهای تجاری سازمان را تسهیل نمایند
• مطرح شدن چند مسئله همزمان
• برای ایجاد برنامه کاری
• برای حفظ دیدگاه از موسسه
• برای حفظ چشم انداز در صنعتsenn, 1990))

ویژگیهایی که یک سیستم پشتیبانی مدیریت اجرایی باید داشته باشد

نمایش به صورت نمودار و تصویر به منظور آسان بودن

رابط جهت استفاده آسان

ارائه اطلاعات کلی و جامع

ارائه جزئیات در صور ت لزوم

هماهنگی منابع مختلف داده ها

به موقع بودن اطلاعات

اثر بخشی در شرایط عدم اطمینان

داشتن نگاه به آینده

استفاده کنندگان از Ess

اگر چه Ess تنها برای استفاده مدیران اجرایی ارشد و ceo ها طراحی شده است با این حال در خیلی از سازمانها صدها استفاده کننده از Ess وجود دارد . ولی هدف اصلی سیستم های پشتیبانی مدیران ارشد اجرایی تامین اهداف مدیر ارشد اجرایی است

Horn Nord & Deryl nord, 1995) )

میزان استفاده مدیران مختلف از :ess منبعHorn Nord & Deryl nord, 1995) )

تفاوتESS با EIS

واژه ess و eis اغلب به جای همدیگر به کار میروند اما اغلب ess اشاره به یک مجموعه گسترده تر از قابلیتها نسبت به eis می باشد. ( 1994، Cheng & Negi)

تفاوت ESS با DSS

DSSها عمو ما تمر كز بر مدلها دارند . درحاليكه ESS ها نوعا شامل مدل نمي باشند و تمركز آنها بر تعيين مساله و گر دآوري داده است و بنابراين مدلهاي رياضي در حمايت از اين مرحله از فرايند تصميم گيري مفيد نخواهد بود. در بيشتر اوقات اطلاعات توليد شده بوسيله EIS به عنوان ورودي براي DSS مورد استفاده قرار مي گيرد. ( 1994، Cheng & Negi)

قابلیتهای ess

1. ارائه دیدگاه جامع از سازمان: یکی از نقشهای کلیدی مدیران ارشد داشتن دیدگاه جامع از سازمان است.
2. پشتیبانی از برنامه ریزی استراتژیک : منظور از برنامه ریزی استراتژیک تعیین اهداف بلند مدت سازمان است که از طریق تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف سازمان , پیش بینی روندها در آینده , برنامه ریزی خطوط جدید تولید, تهیه تجهیزات جدید و اتخاذ تصمیمات خاص در شرایط حاد اقتصادی میسر می شود.
3. پشتیبانی از سازمان دهی و تامین نیروی انسانی در بلند مدت. مدیران ارشد باید به ساختار سازمانی نیز توجه داشته باشند.
4. پشتیبانی از کنترل استراتژیک : بخش دیگری از تصمیمات مدیران ارشد به کنترل استراتژیک معطوف می شود که نظارت و مدیریت عملیات کلی سازمان است. یک سیستم essکارآمد می تواند به مدیران ارشد کمک کند تا ضمن کنترل بر ابعاد مختلف سازمان از منابع مو جود به بهترین نحو استفاده کنند.
5. حمایت از مدیریت در شرایط بحرانی : حتی با برنامه ریزی دقیق استراتژیک هم ممکن است بحران بروز نماید . حوادث غیر مترقبه مانند سیل و بروز اختلال در سیستم ها می تواند بخش های عمده سازمان را با بحران مواجه سازد . مدیریت این بحرانها نیز از وضایف مدیریت ارشدمی باشد . در بسیاری از موارد طرحهای اضطراری استراتژیک را می توان با کمک ess جایگزین نمود تا سازمان بتواند بر بحران ها فائق آ ید.( صرافی زاد ه, علی پناهی, 1380)

هدف ess

هدف اصلی یک ess دریافت داده ها از منابع مختلف ,هماهنگ و سازگار نمودن آنها و نمایش اطلاعات حاصل به شکل جامع است تا استفاده از آنها آسان باشد . بنابراین ساختارess باید به شکل زیر باشد:

 

مدل يك EIS

شکل یک EIS کامپیوتر محور معمولاً شامل یک کامپیوتر شخصی است در اغلب شرکت ها ای کامپیوتر شخصی به یک کامپیوتر مرکزی شبکه شده است، همان طور که در مدل EIS نمایش داده شده است. کامپیوتر شخصی مدیران ارشد خدمات خود را در محیط کار مدیران اجرایی ارائه می کند. یک شکل سخت افزاری شامل انبار ثانویه می باشد. پایگاه داده مدیران شامل داده و اطلاعات است که بوسیله کامپیوتر مرکزی شرکت از پیش پردازش گردیده است. مدیر اجرایی از میان منوهای مختلف صفحات نمایش از قبل ایجاد شده را انتخاب می کند و یا یک حداقل مقداری از پردازش را انجام می دهد. همچنین سیستم به ما اجازه می دهد تا از electronic mail استفاده کنیم تا به اطلاعات و داده ها محیطی دست یابیم. در تعدادی از eis ها همچنین اخبار رایج و توضیحات اطلاعات نیز پشتیبانی

)منبع : (Mcleod,1995

تکنولوژی ess

نرم افزارهای ess برای اولین بار در اواخر دهه 1970 بوسیله تعدادی از شرکتها ساخته شد . اما توسعه تجاری نرم افزارها تا اواسط دهه 1980 صورت نگرفت. انتخاب نرم افزار یک موضوع مهم برای سازمانهایی است که به دنبال خرید و استقرار سیستم ess می باشند. نرم افزارهای ess مناسب برای همه کامپیوترها با قیمتی کمتراز100$برای

“Microsoft Open eis pak”

تا بیش از 300000$ برای یک ess با دامنه کاملی از قابلیتها و کاربران نامحدود.

در شكل زير ميزان استفاده از انواع مختلف سيستم هاي پشتيبان مديريت اجرايي آورده شده است:

ميزان استفاده ازسيستم هاي eis مختلف Horn Nord & Deryl nord, 1995) )

مزایای به کار بستن یک ess

خرید یک ess با قابلیت کامل , گرانترین گزینه می باشد با این وجود بیشترین منافع را عاید ما می کند برای مثال شرکت فورچون500 “Fortune 500”20 میلیون دلار در یک سال مستقیما بواسطه استفاده از یک سیستم essبر سود خود افزود. سایر نکات مثبتی که گزارش گردید شامل: بهبود خدمات ارائه شده , بهبود تمرکز بر عاملهای حیاتی موفقیت , کنترل بهتر بر فروش و تولید, کاهش موجودی کالاو دستیابی به سایر اطلاعات غیر قابل دسترس.

 

آینده ESS

در تحقیقی که شرکت اینتر نشنال دیتا ”International data corporation ”

که یک شرکت در زمینه تحقیقات بازاراست انجام شده نرخ افزایش استفاده از ess رو به افزایش با نرخ سالانه 40 درصد تعیین گردیده است.

در جای دیگر از ess به عنوان موج آینده

”Future wave of ” نام برده شده است.

مطالعات اخير در مورد سيستم هاي پشتيباني مديران اجرايي در شركتهاي فورچون 500foutune500″ ” نشان مي دهد كه تقريبا 3/1پاسخگويان امروزه از ESSبراي پشتيباني تصميم استفاده مي كنند تا در بهره وري شخصي و يا ارتباطات به آنها كمك كند.

Horn Nord & Deryl nord, 1995) )

دلایل عدم استفاده مدیران ارشد ازess

q متناسب با شیوه های مدیریت فرد نیست

q نوع اطلاعات مورد نیازرا تهیه نمی کند.(اطلاعات محدود)

q اطلاعات پراکنده را نمی تواند در اختیار بگذارد.

q ریسک استفاده غیر مجاز دارد.

q سابقه شکست قبلی دارد. (senn, 1990)

منابع و ماخذ

• صرافی زاده ,اصغر“سیستم اطلاعات مدیریت“چ چهارم,انتشارات میر,1383
• فيضي ، كامران” كاربرد سيستم هاي پشتيبان تصميم در تصميم گيري مديران ” ، مطالعات مديريت ، انتشارات دانشگاه علامه طباطبايي،شماره 45
• Senn A James ”informatin systems in management “,Wadsworthpublishinn co,fth ed,1990
• Mcleod jr raymond”management information system” prentic Hall, Sth ed ,1995
• Jeretta Horn Nord & G. daryl Nord “why managers use executive support systems” industrial management and data systems ,1995
• T.C.E.Cheng and E.W.T.Nagi “management support systems for service quality & reliability

 

دانلود فایل Word قرارداد خدمات بازرسي فني تجهیزات ساخت داخل

دانلود فایل Word قرارداد خدمات بازرسي فني تجهیزات ساخت داخل

این یک نمونه کامل از قراردادهای بازرسی فنی تجهیزات ساخت داخل میباشد که برای همه کاربران آماده شده امیدوارم از مطالب ارائه استفاده لازم را ببرند

اين قرارداد مابين شركت … به آدرس :‌ ..به شماره ثبت .. به نمايندگي آقايان.. و ..به عنوان كارفرما از يك طرف و شركت .. به شماره ثبت .. و به نمايندگی آقايان … و به آدرس .. كه از اين پس بازرس ناميده مي شود از طرف ديگر با شرايط ذيل منعقد ميگردد .

ماده 1 – موضوع قرارداد و شرح كلي كار

موضوع قرارداد عبارت است از انجام بازرسي فني نهائي …. در داخل كشور و تهيه Final Book در پروژه …

ماده 2- اسناد و مدارك

اين قرارداد ، شامل اسناد و مدارك زير است :

2-1 قرارداد حاضر

2-2 اسناد تكميلي كه حين انجام خدمات ، در چارچوب قرارداد و به منظور انجام آن ، به بازرس ابلاغ شده يا بين دو طرف قرارداد ، مبادله مي شود .

2-3 مدارك و گزارشهاي مصوب

ماده 3 – حدود و خدمات

3-1 بررسي QCTM/QCP مربوط به بازرسي تجهيزات در حال ساخت كه ميبايست توسط سازندگان تجهيزات قبل از زمان بازرسي تهيه شده باشد.

3-2 نظارت بر آزمايشات و بررسي نتايج آزمايشهاي مواد و مصالح از قبيل آناليز شيميائي و آزمايشهاي مكانيكي و تطابق با استانداردهاي مربوطه بر اساس QCTM/QCP

3-3 نظارت و بازرسي از كيفيت تجهيزات ساخته شده و در حال ساخت توسط سازندگان

3-4 حضور و شركت در بازرسي هاي كنترل كيفيت سازندگان براساس QCTM/QCP و نظارت بر انجام آزمايشات در حين ساخت

3-5 مراقبت و تطابق مشخصات تجهيزات ساخته شده با نقشه ها و دستورالعملها و مشخصات فني موضوع قرارداد و تنظيم گزارشهاي لازم بر روي فرمت هاي از پيش تعيين شده

3-6 بررسي و تائيد گواهينامه هاي كنترل كيفي سازندگان

3-7 نظارت بر آزمايشهاي مخرب ( D.T. ) و غير مخرب ( N.D.T. )

3-8 بازرسي و نظارت برعمليات تميزكاري وآماده سازي سطوح قابل رنگ آميزي و كنترل ونظارت براعمال رنگ آميزي و انجام آزمايشات لازم از جمله ( اندازه گيري ضخامت و چسبندگي رنگ و عيوب ظاهري و كنترل فام و . . . ) بر روي فيلم خشك رنگ اعمال شده و تائي گزارشات مربوطه

3-9 نظارت دقيق بر آزمايشهاي عملكرد دستگاهها ( Performance Test ) بر اساس QCTM/QCP

3-10 بازرسي از نحوه بسته بندي و حفاظت از سطوح ماشينكاري شده كه در معرض خوردگي و يا صدمات مكانيكي قرار دارند.

3-11 بررسی و تاييد Final Book تهيه شده توسط سازنده

تبصره 1 : خدمات بازرسي صرفا محدود به بازرسي حين ساخت و نهائي تجهيزات مورد نظر در محل كارگاههاي سازنده خواهد بود. بديهي است بازرسي و نظارت بر نصب تجهيزات مذكور در محل سايت كارفرما در محدوده خدمات بازرسي و موضوع اين قرارداد نميباشد.

تبصره 2 : بازرس صرفا بر انجام آزمايشهاي حين ساخت نظارت خواهد داشت و انجام آزمايشها و هزينه آنها برعهده كارفرما يا سازنده خواهد بود.

تبصره 3 : بازرس تنها در صورت درخواست كتبي سازنده و يا كارفرما مبني بر آمادگي تجهيزات جهت بازرسي به محل مورد نظر اعزام ميشود ، اين درخواست ميبايست سه روز قبل از آماده بودن تجهيزات براي بازرسي به بازرس ابلاغ شده باشد.

تبصره 4 : آماده بودن شرايط بازرسي در محل بازرسي در تعهد و مسئوليت كارفرما يا سازنده ميباشد.

ماده 4- تنفيذ قرارداد

اين قرارداد با تحقق شرط زير تنفيذ مي گردد :

1-4 ابلاغ كتبي شروع بكار توسط كارفرما .

ماده 5- مدت قرارداد

مدت زمان اجراي عمليات موضوع اين قرارداد از تاريخ 00/00/1300 لغايت تاريخ 00/00/1300 ميباشد و درصورت نياز با توافق طرفين قابل تمديد مي باشد .

ماده 6 – مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت

مبلغ قرارداد -/……………………… ( …………………………………. ) ريال ميباشدكه بر اساس حق الزحمه بازرس به روش زير پرداخت ميگردد :

6-1 پرداخت به بازرس بر اساس صورت وضعيت هاي موقت همراه با مدارك و گزارش هاي مكتوب و پس از تائيد كارفرماي اصلي و مديريت پروژه كارفرما و پس از كسر كسورات ماده 8 قابل پرداخت ميباشد.

6-2 حق الزحمه بازرسی به ازاء هرنفرروز بازرس در محل كارگاه ساخت ………………….. (………………)

6-3 زمانهاي بازرسي كمتر از 9 ساعت در روز يك نفر روز كامل محاسبه خواهد شد.

6-4 از آنجائيكه ملاك محاسبه بر اساس حق الزحمه ميباشد بازرس ميبايست مدارك ، محاسبات، گزارش ها و گواهينامه هاي ارائه شده خود را به تائيد كارفرما برساند.

6-5 كارفرما ميتواند با تغيير درمقادير به هرميزان كه مورد نياز باشد ،‌ مبلغ قرارداد را 25 درصد كاهش يا افزايش دهد .

6-6 خدمات مربوط به بازرسي و گزارش هاي بازرس ، كه ناشي از نقص انجام خدمات موضوع قرارداد باشد برعهده و هزينه بازرس ميباشد .

ماده 7 – محل اجراي قرارداد

محل اجراي قرارداد واقع در شهرستان …………………….. ميباشد و بازرس از محل اجراي قرارداد بازديد بعمل آورده و از تمامي مسائل محل اجراي پروژه از قبيل مسيرهاي دسترسي و …. آگاه ميباشد .

ماده 8 – كسورات

8-1 ازهر كاركرد بازرس 10% بابت حسن انجام كار كسر و نزد كارفرما باقي مي ماند. اين كسور پس از انجام موضوع پيمان مطابق ماده 12 توسط كارفرما و پس از ارائه مفاصا حساب بيمه آزاد خواهد شد .

8-2 ازهرصورت وضعيت 5% بابت ماليات تكليفي كسر و بنام بازرس در وجه اداره دارائي پرداخت ميشود.

8-3 پرداخت بيمه قرارداد بعهده بازرس مي باشد و بازرس موظف است مفاصاحساب بيمه را به كارفرما ارائه نمايد. 5% ( پنج درصد) مبلغ هرصورت وضعيت برطبق مقررات قانوني (ماده 38 قانون تـأمين اجتمـاعـي) بعنوان سپرده بيمه از بازرس كسر ميگردد. تسويه حساب نهايي و حل وفصل كليه مسائل مربوط به بيمه تأمين اجتماعي بعهده بازرس خواهد بود. پرداخت آخرين صورت وضعيت بازرس و سپرده حسن انجام كار ( مطابق بند 8-1 اين ماده) و تضمين انجام تعهدات بازرس ، منوط به ارائه تسويه حساب بيمه از سازمان تأمين اجتماعي توسط بازرس مي باشد.

8-4 چنانچه در ابتدا يا خلال كار مبلغي به عنوان پيش پرداخت در وجه بازرس پرداخت شده باشد ، مبلغ آن از صورت وضعيتها متناسب با رقم صورت وضعيت كسر و رقم پيش پرداخت تا خاتمه كارمستهلك خواهد شد . تضمين پيش پرداخت پس ازاستهلاك كامل به بازرس مسترد خواهد شد .

ماده 9 – تعهدات بازرس

9-1 بازرس مي بايست كليه خدمات و اقدامات لازم بمنظور اجراي كامل موضوع پيمان را مطابق ابلاغيه ها و دستورات كارفرما كه ابتدا و ضمن اجراي پروژه ابلاغ مي گردد ، دستورالعملها ، استانداردها ، مشخصات عمومي و اختصاصي و بطور كلي كليه مدارك پروژه و با در نظر گرفتن كليه شرايط ايمني بطور كامل انجام دهد .

اهم اقداماتي كه مي بايست توسط بازرس انجام گيرد مطابق شرح خدمات و فهرست حق الزحمه بوده ولي تاكيد ميگردد كه خدمات مورد نياز منحصر به اين خدمات نبوده و بازرس ميبايست كليه اقدامات وخدمات مورد نياز جهت تكميل موضوع قرارداد راكه از طرف كارفرما ابلاغ خواهد شد انجام دهد .

9-2 بازرس موظف است براساس برنامه اجرايي كارفرما نيروهاي مورد نياز را تامين نمايد.

9-3 بازرس موظف است بطور دائم كارفرما را درجريان كارخود قرارداده و براساس شرح فعاليتهاي مرتبط با حدود خدمات مدارك مورد نياز را حسب مورد بررسي ، تائيد و يا صادر مي نمايد .

9-4 بازرس موظف به معرفي نماينده اي تام الاختيار و مورد تائيد كارفرما خواهد بود . بديهي است كليه مكاتبات انجام شده با اين نماينده صورت خواهد پذيرفت .

9-5 نظارت بر اجراي كار بعهده كارفرما و يا نمايندگان او مي باشد و بازرس موظف است بر طبق مفاد قرارداد و اسناد و مدارك و دستور العملهاي كارفرما عمل نموده و ضمن همكاري با كارفرما ، امكانات لازم جهت بازرسي را نيز فراهم نمايد. نظر كارفرما نافي مسئوليت بازرس در اجراي صحيح كار نمي باشد .

9-6 تامين غذا و اسكان ، اياب و ذهاب داخل و خارج از كارگاه سازنده و ساير هزينه هاي مرتبط با بازرس و پرسنل وي ، بعهده و هزينه بازرس بوده ( غيرآنچه كه در ماده 10 تعهدات كارفرما آمده است (.

9-7 هر گونه خسارت وارده ناشي از اهمال و ناهماهنگي و عدم دقت اجرائي ناشي از اشتباهات بازرس بعهده بازرس بوده و علاوه بر عدم پرداخت هزينه ، خسارت وارده نيز از مطالبات بازرس كسر خواهد شد .

9-8 بازرس بدون اخذ مجوز كتبي كارفرما حق واگذاري جزء يا كل قرارداد به غير را ندارد .

9-9 چنانچه بازرس شخص يا اشخاصي را در رابطه با اين قرارداد بكار بگمارد ،‌ موظف است كليه حق و حقوق آنان را برابر قوانين كار و امور اجتماعي پرداخت نمايد و بهرحال مسئوليت تسويه حساب با آنان حتـي بعد از اتمام قرارداد بعهده بازرس است و كارفرما هيچگونه مسئوليتي را در اين خصوص نخواهد داشت .

9-10 همه كساني كه به منظور اجراي خدمات موضوع قرارداد به صورت دائمي و موقت به هزينه بازرس و براي او خدماتي انجام مي دهند كاركنان بازرس شناخته شده و مسئوليت عملكرد آنها در مورد خدمات موضوع قرارداد به عهده بازرس است .

9-11 هرگاه به تشخيص كارفرما يك يا چند نفر از كاركنان بازرس صلاحيت لازم رابراي انجام كار مربوطه نداشته باشند كارفرما حق دارد تعويض آنها را بدون هيچ تعهدي از بازرس بخواهد و بازرس ملزم به اجراي آن در ظرف 3 روز خواهد بود .

9-12 قبل از شروع كار ، بازرس موظف است سازمان اجرائي و فهرست اسامي كليدي رابراي انجام موضوع قرارداد به همره وظايف ، تخصص و ميزان فعاليت هريك براي كارفرما ارسال نمايد.

9-13 بازرس بايد به منظور اجراي مراحل مختلف اين قرارداد در دفاتر خود ، به شمار كافي كاركنان صلاحيت دار داشته باشد.

9-14 بازرس موظف است تمام اطلاعاتي را كه در جريان انجام خدمات اين قرارداد تحصيل يا توليد مي كند ، محرمانه تلقي نمايد و حداكثر سعي خود را براي جلوگيري از دسترسي اشخاص غير مجاز به آنها بكار بندد.

9-15 بازرس ملزم به رعايت اولويت هاي اعلام شده از سوي كارفرما ميباشد.

9-16 بازرس ملزم به شركت در جلسات فني و اخذ تائيد نهائي از سوي كارفرماي اصلي ميباشد .

9-17 بازرس مي بايست مدارك نهائي موضوع خدمات را در نسخه كافي چاپ و فايلهاي الكترونيكي به كارفرما ارائه نمايد.

9-18 گزارش ها :

9-18-1 بازرس موظف است گزارش هفتگي و ماهيانه اقدامات انجام شده در ماده 2 را تهيه و به كارفرما ارائه نمايد.

9-18-2 كارفرما ظرف دو هفته پس از دريافت گزارش ماهيانه و مدارك از بازرس نظر خود را كتبا اعلام مينمايد.

9-18-3 چنانچه كارفرما نظرات اصلاحي بر روي گزارش ها داشته باشد بازرس موظف است نسبت به اصلاح مدارك و گزارش ها اقدام نمايد.

9-18-4 تصويب گزارش ها و اقدامات بازرس به وسيله كارفرما رافع مسئوليت هاي بازرس در مورد صحت گزارشها و مدارك و اقدامات نبوده و در هر حال بازرس مسئول و جوابگوي نواقص يا اشتباهاتي در حدود خدمات محوله خواهد بود كه بعدا مشاهده ميگردد.

ماده 10 -تعهدات كار فرما

10-1 كليه اطلاعات و مدارك و طرح هاي موجود كه ارتباط به كار بازرس در اين قرارداد پيدا ميكند بدرخواست او مجانا از طرف كارفرما در اختيار بازرس قرار ميگيرد.

10-2 تجهيزات و شرايط بازرسي در محل توسط كارفرما تامين ميگردد مگر اينكه هزينه هاي آن قبلا در قرارداد پيش بيني شده باشد.

ماده 11- تضامين قرارداد

1-11 بمنظور تضمين اجراي تعهدات يكفقره سفته معادل 10% مبلغ قرارداد نزد كارفرما خواهد بود كه اين تضمين بعد از تحويل قطعي قرارداد به بازرس مسترد ميگردد. بازرس صراحتاً اعلام مي دارد كه تامين مطالبات كارفرما(بهر صورتي كه ايجاد شده باشد) ازمحل اين تضمين بلامانع است .

ماده12- دوره تضمين

دوره تضمين در اين قرارداد ……. ( …………… ) ماه مي باشد كه پس از صدور گواهي تحويل موقت(بشرح ماده14) شروع خواهد شد .

ماده 13- اقامتگاه قانوني طرفين

اقامتگاه قانوني طرفين همان است كه درمقدمه قرارداد درج گرديده است وكليه مكاتبات و مراسلات و ابلاغيه هاو اخطاريه هاي احتمالي به آدرس فوق ارسال ميگرددودرصورت تغيير اقامتگاه هر يك از طرفين بايستي نشاني جديد خود را به اطلاع برساند در غير اينصورت كليه مكاتبات و مراسلات ابلاغ شده تلقي ميگردند .

ماده 14 -تحويل موقت و تحويل قطعي

1-14 تحويل موقت عبارتست از تحويل كامل موضوع قرارداد و خدمات و گزارش ها و ارائه گواهينامه هاي مربوطه بنا به تقاضاي بازرس ، كارفرما نمايندگان خودرا جهت تشكيل كميسيون تحويل موقت معرفي مي نمايد ، آنگاه بازرس و نمايندگان كارفرما كنترل نهائي را در مورد انطباق مجموعه هاي موضوع قرارداد با مشخصات فني و قراردادي بعمل آورده و گواهي تحويل موقت صادر و به امضاء طرفين ميرسد .

تبصره : هرگاه كميسيون تحويل موقت نقص يا اصلاحاتي را در مدارك ، گزارش ها و گواهينامه ها مشاهده نمايد اقدام به تنظيم صورتجلسه تحويل موقت با تعيين مهلتي براي رفع نواقص و اصلاحات مدارك و گزارشها مي نمايد دراينحالت بايستي فهرستي از نواقص و اصلاحات تنظيم و ضميمه صورتجلسه تحويل موقت گردد .

2-14 تحويل قطعي عبارتست ازطي دوره تضمين و رفع نواقص احتمالي بنا به تقاضاي كتبي بازرس كارفرما موضوع را رسيدگي و نمايندگان خود را جهت تشكيل كميسيون تحويل قطعي معرفي مينمايد آنگاه درصورت رضايت كارفرما ازعملكرد و رفع نواقص احتمالي در دوره تضمين ‌، گواهي تحويل قطعي صادر و به امضاء طرفين ميرسد .

ماده 15- شرايط فورس ماژور

كليه تعاريف فورس ماژور در قوانين جمهوري اسلامي ايران براي اين قرارداد معتبر ميباشد .

ماده 16 – رعايت مقررات ايمني و فني

رعايت مقررات ايمني و فني الزامي است و بازرس مي بايست قبل از شروع بكار ،‌ آموزشهاي لازم ايمني و فني را به پرسنل تابعه خود تعليم داده و نسبت به استفاده و به كارگيري لوازم ايمني درحين انجام موضوع پيمان توسط بازرس و پرسنل استخدامي مشاراليه بايد قوياً اعمال نمايد .

ماده 17 – حل اختلاف و داوري

درصورت بروز هرگونه اختلاف در مفاد ، تفسير و يا اجراي قرارداد ، طرفين مكلفند بدوا موضوع را با رعايت اصل حسن نيت از طريق مذاكره في مابين حل و فصل نمايند. در غير اينصورت موضوع به داور يا داوران مرضي الطرفين ارجاع ميگردد.

ماده 18 – فسخ قرارداد و خاتمه پيمان

18-1 در صورت عدم توجه به اجراي مفـاد قرارداد و رعايت نكردن كيفيت كار و دستور العمل هـا و مشخصات فني پيمان و همچنين تاخير در بازرسي ها و موارد زير‌ كارفرما مي تواند يك طرفه قرارداد را فسخ و كليه ضرر و زيان ناشي از آن را از مطالبات و سپرده هاي بازرس بدون نياز به مراجعه به مراجع قضائي كسر و به نفع خود ضبط نمايد . همچنين كارفرما مي تواند بخش يا كل قرارداد را به تشخيص خود به شخصيت حقيقي و يا حقوقي ديگري واگذار و يا پس از اخطار كتبي با پيش بيني 15 روز مهلت قرارداد را يكجانبه فسخ نمايد.

18-2 درصورت عدم حضور پرسنل بازرس در محل كارگاه ساخت و عدم بازرسي قطعات

18-3 عدم تامين پرسنل متخصص به تعداد كافي طبق نظر كارفرما

18-4 عدم پيشرفت عمليات بازرسي طبق نظر كارفرما

18-5 تاخير در تحويل كار موضوع قرارداد

18-6 عدم اجراي مفاد قرارداد و دستورالعملهاي كارفرما

18-7 عدم ارائه گزارش و مدارك بازرسي به كارفرما

ماده 19 – قصورات بازرس

چنانچه بازرس در هر مرحله از اجراي عمليات موضوع قرارداد و يا موارد تعهدات خود قصور نمايد به گونه اي كه به موجب آن هزينه يا خسارتي به كارفرما تحميل گردد كارفرما محق است راسا و يا با استخدام بازرس ديگر در خصوص رفع موضوع اقدام نموده و كليه هزينه هاي تمام شده مذكور را باضافه 15 % ( بيست درصد ) بالاسري به حساب بازرس منظور و يا از مطالبات و تضامين بازرس كسر نمايد و بازرس در اين رابطه حق هيچگونه اعتراض و ادعائي را نخواهد داشت.

ماده 20 – نظارت

نظارت بر اجراي تعهداتي كه بازرس بر طبق مفاد اين پيمان و اسناد و مدارك پيوست آن تقبل نموده است به عهده كارفرما و نماينده وي و يا دستگاه نظارت و يا مديريت اجرا مستقر در سايت معرفي شده از سوي كارفرما خواهد بود بازرس مؤظف است كارها را بر طبق پيمان ، اصول فني و دستورات كارفرما يا نماينده قانوني وي و يا دستگاه نظارت ، طبق مشخصات ، اسناد و مدارك پيوست پيمان ، اجرا نمايد .

ماده 21 – نسخ قرارداد

اين قرارداد در سه نسخه و بيست و يك ماده تنظيم گرديده و از هر حيث تابع قوانين جمهوري اسلامي ايران بوده و هر نسخه به تنهائي حكم واحد را دارد و طرفين با امضاي خود آن را معتبر مينمايند .

بازرس فني كارفرما

 

استفاده از مواد FRP در تير و ستون

تأثیر دورپیچ کردن ستونهای بتن مسلح (با مقطع دایروی) با مصالح FRP در رفتار خمشی ـ محوری

تا پیش از دهه 1990، دو روش مرسوم برای مقاوم سازی ستونهای بتن مسلح بی کفایت وجود داشت. یکی اجرای یک غلاف بتن مسلح اضافی به دور ستون موجود و دیگری استفاده از غلاف فولادی با تزریق دوغاب. استفاده از روش غلاف فولادی، به دلیل آنکه غلاف بتن مسلح فضای بیشتری اشغال کرده و وزن سازه را نیز افزایش می داد، فراگیرتر و مؤثرتر بوده است. البته هر دو روش یاد شده، نیازمند نیروی کار زیاد بوده و اغلب برای انجام در کارگاه مشکل می باشند. همچنین غلاف فولادی در مقابل حمله شرایط جوی مقاومت کمی دارد.

در سالهای اخیر کاربرد روش مقاوم سازی ستونهای بتن مسلح با استفاده از مصالح FRPبه جای غلاف فولادی بطور گسترده ای توسعه یافته است. مرسومترین شکل مقاوم سازی ستونهای بتن مسلح با مصالح FRP شامل دورپیچ کردن بیرونی ستون با استفاده از ورقها یا نوارهای FRP است.

مقاوم سازی ستونهای موجود بتن مسلح با استفاده از غلاف فولادی یا FRP بر مبنای این حقیقت استوار است که محصورشدگی جانبی بتن، سبب افزایش قابل توجه مقاومت فشاری محوری، محوری ـ خمشی و شکل پذیری ستون می گردد. مطالعات بسیاری در مورد مقاومت فشاری و رفتار تنش ـ کرنش بتن محصور شده با FRP انجام شده است. این مطالعات بیانگرد آن هستند که رفتار بتن محصور شده با FRP با رفتار بتن محصور شده با فولاد متفاوت بوده و بنابراین توصیه های طراحی توسعه یافته برای ستونهای بتنی محصور شده با غلاف فولادی، علیرغم تشابه ظاهری، برای ستونهای بتنی محصور شده با FRP قابل کاربرد نیستند.

مشکلات اجرایی سازه های بتنی موجود و بهسازی آنها

حرکت استمراری علم در عرصه مهندسی سازه ـ زلزله موجب گردیده است تا نوسازی و بهسازی در سالهای در اخیر از روشهای نوین و مصالحی جدید بهره گیرد که در پیشینه طولانی ساخت و ساز سابقه نداشته است در میان این نوآوری ها FRP(مواد کامپوزیت پلیمری تقویت شده با الیاف) از جایگاه ویژه برخوردار می باشد تا آنجا که به نظر برخی از متخصصان FRP را باید مصالح ساختمانی هزاره سوم نامید. کامپوزیت FRP که ابتدا در صنایع هوا و فضا بکار برده شد با داشتن ویژگی های ممتاز چون نسبت بالای مقاومت به وزن، به وزن، دوام در برابر خوردگی، سرعت و سهولت در حمل و نصب، دریچه ای نو پیش روی مهندسین عمران گشوده است به گونه ای که امروز سازه های متعددی در سرتاسر دنیا با استفاده از این مواد تقویت شدند استفاده از مصالح کامپوزیت به طور قابل توجهی در صنعت ساختمان یک بازار تکان دهنده و با سرعت در حال توسعه می باشد. اولین تحقیقات انجام شده در این زمینه از اوایل دهه 1980 آغاز شده است، زلزله 1990 کالیفرنیا و 1995 کوبه ژاپن نیز از جمله عوامل موثرتری برای بررسی کاربرد کامپوزیت پلیمری تقویت شده با الیافFRP جهت تقویت و مقاوم سازی سازه های بتنی و بنایی در مناطق زلزله خیز گردید.

کاربرد کامپوزیت FRP در مقاوم سازی سازه های بتن مسلح امروزه نگهداری از سازه ها به دلیل هزینه ساخت و تعمیر بسیار حائز اهمیت می باشد با مطالعه رفتار سازه های بتنی مشخص می شود عوامل متعددی مانند: اشتباهات طراحی و محاسبه، عدم اجرای مناسب تغییر کاربری سازه ها، آسیب دیدگی ناشی از وارد شدن بارهای تصادفی، خوردگی بتن و فولاد و شرایط محیطی از دوام آنها می کاهد ضمناً تغییر آیین نامه های ساختمانی (باعث تغییر در بارگذاری و ضرایب اطمینان می شود) نیز سبب ارزیابی و بازنگری مجدد طرح و سازه می گردد تا در صورت لزوم بهسازی و تقویت شود. سیستمهای الیاف مسلح شده پلیمری FRPبرای تقویت سازه های بتنی پدیدار شده و به عنوان یک جانشین برای روش های سنتی از قبیل چسباندن صفحات فولادی، افزایش سطح مقطع با بتن ریزی مجدد و پیش تنیدگی خارجی می باشد.
با توجه به معایب این روشها مانند بازدهی کم و یا نیاز به امکانات و فن آوری خاص امروزه روش های مقاوم سازی با استفاده از کامپوزیت توسعه روز افزون دارد.

محدودیت استفاده و کاربرد کامپوزیت در مهندسی ساختمان به قیمت بالای آنها برمی گردد البته هزینه و قیمت آنها به تدریج رو به کاهش می باشد به این ترتیب استفاده از آنها بیشتر و بیشتر خواهد شد. استفاده از FRP در زمینه مقاوم سازی ، هر چند که هزینه بالایی در بردارد، اما با توجه به هزینه اجرای کم و نیز سایر مزایای FRP، در کل به صرفه ترین و موثر ترین راه مقاوم سازی سازه های بتنی امروزه به شمار می رود.

در این حین، جهت استفاده صحیح و مناسب از این ماده و طراحی مقاوم سازی سازه های بتنی، آیین نامه ها، راهنماها و گزارشهایی در سراسر جهان منتشر گردید با توجه به شروع رشد و استفاده از مواد FRP ، در ایران تدوین راهنمایی برای طراحی مقاوم سازی به کمک این مواد، بسیار ضروری است. در این مجموعه به بررسی و معرفی بعضی از آیین نامه ها و راهنماهای معتبر در مورد ورقه های FRP تقویت کننده به صورت خارجی، برای آشنایی بیشتر آنها پرداخته شده است. بر این اساس تعدادی از راهنماهای طراحی با توجه به منابع در دسترس مورد بررسی قرار گرفته است. راهنماهای طراحی مورد بررسی عبارتند از:

• ACI 440.2R-02 ، راهنمای طراحی تقویت سازه های بتنی با کمک چسباندن سیستم FRP به صورت خارجی
• Fib Bulletin 14 (2001) راهنمای طراحی تقویت کننده های FRP چسبیده به صورت خارجی برای سازه های بتن آرمه
• UK Concrete Society Technical Report No. 55 (2000) راهنمای طراحی مقاوم سازی بتن آرمه با استفاده از مواد کامپوزیتیFRP
• ISIS (2000) مقاوم سازی سازه های بتن آرمه با پایمرهای تقویت شده با الیاف FRP
• JSCE توصیه های انجمن مهندسین عمران ژاپن در مورد مقاوم سازی سازه های بتنی با استفاده از ورقه های الیافی
• JBDPA راهنمای طراحی و ساخت بهسازی لرزه ای ساختمانها به وسیله کامپوزیت های FRP در ژاپن
• CSA استاندارد کانادا در مورد طراحی و اجرای ساختمانهای تقویت شده با FRP

مواد و مصالح

مصالح همیشه نقش عمده ای در تکامل سازه های پلی ایفا کرده اند . پیشرفت در کیفیت در مصالح بتونی ، فولادی و الواری همچنان ادامه خواهد یافت. ولی بیشترین تغییرات متحول کننده در حوزه های پلاستیک با فیبر تقویت شده (FRP ها) ، فولاد با استحکام بالا و با کارایی زیاد ، بتون بالا (HPC) و مخلوطی از و مخلوطی از FRP و الوار خواهد بود.

FRP ها

امروزه FRP ها دوران نخستین خود را به عنوان مصالح ساخت پل می گذرانند. با این حال ، انجام آزمایش های بیشتر با ترکیبات گوناگون مصالح FRP به راه حلهای ابتکاری و با دوام برای مسایل ساده و پیچیده ی مربوط به ساخت پل منتهی خواهد شد. پروژه های پل FRP آزمایشی نشان داده اند که این ماده مشکلات ذاتی زیادی از نظر تغییر شکل، چکش خواری مصالح (یا کش پذیری )، وارفتگی بتون، واکنشگری با بتون و فولاد و عملکرد تحت تماس طولانی مدت با نور ماوراء بنفش و عوامل محیطی دیگر نظیر رطوبت، انجماد- حرارت، و جمله ی مواد شیمیایی از خارج دارند. به منظور کمک به حل این مشکلات ، استانداردهای مربوط به تست کردن این مواد و روش های طراحی برای متناسب کردن خواص مواد FRP ابداع خواهند شد. یک تلاش تحقیقی جامع در سطح کشوری برای قابل اعتماد ساختن FRP به انجام خواهد رسید، مصالح پلی با هزینه تعمیر و نگه داری پایین قادر به ارایه عملکرد بالا در طول مدت زمان (عمر مفید) سازهی پل می باشند.

همکاری و تشریک مساعی طراحان، مهندسان ساختمان و صاحبان پل ها FRP را تبدیل به یک گزینه ی عملی و قابل رقابت با مصالح مربوط به پل های رایج خواهد ساخت. دانشگاهها برنامه ی درسی خود را طوری گسترش خواهند داد که FRPو مواد کامپوزیت دیگر را در دوره های مربوط به مصالح و سازه در بر بگیرد تا به این طریق متخصصان آینده ی پل سازی را به قبول و استفاده ی کامل از FRP تشویق نماییم.

فولاد با استحكام و با كارايی بالا

بر خلاف FRP ، مواد و مصالح فولادی با استحکام بالا آسانتر توسط مهندسان پل سازی مورد قبول قرار خواهد گرفت . قبول اولیه به خاطر مواد فولادی جدید حاصل خواهد شد که کاهش بارهای مرده سازه را امکان پذیر می سازد. قبول این مواد در سطح گسترده تر به خاطر خواص پیشرفته مصالح خواهد بود. نتایج بدست آمده از بهبود این مصالح سختی و جوش پذیری فولاد های با استحکام بالا به تمام درجات فولاد افزایش خواهد یافت . مشخصات طراحی همچنان به روز خواهد شد تا با مسایل مربوط به عملکرد مصالح نظیر جوش کاری ، سختی و قابلیت ساخت و تغییر شکل متناسب گردد. مصالح فولادی با کارایی بالا امروزه برای ساخت پل در آینده استاندارد خواهند شد.

پیشرفت های به عمل آمده در ساخت و آزمایش انواع پل ،نظیر قاب های فضایی و سازه های کامپوزیت جدید ، به بهینه سازی هر چه بیشتر مصالح فولادی منتهی خواهد شد. FRP مرکب با فولاد با استحکام بالا برای سازه های پلی آینده پتانسیل بالایی دارند.

میله های تقویت کننده با کارایی بالا در هزاره ی جدید معمول خواهند شد. میله های کامپوزیت با هسته ی فولادی و پوشش استیل و یا یک ماده ی غیر قابل خوردگی مورد استفاده یگسترده ای در سازه های بتونی پیدا خواهد کرد. همراه با استفاده از HPC در بدنه ی پل ها ، طول عمر متوسط این گونه سازه ها ممکن است به دو برابر طول عمر سازه های مشابه برسد که قبل از این ساخته شده است. سیاست ها و خط مشی آینده مستلزم تجزیه تحلیل هزینه در طول عمر پل می باشد که انگیزه ای برای استفاده ی بیشتر از مصالح جدید بدنه ی پل ها ایجاد خواهد کرد.

تیرهای کامپوزیتی

به کارگیری تیرهای کامپوزیت FRP ، موضوع جدیدی در خدمات برق رسانی نیست ، با این وجود تیرهای انتقال برق FRP پالترود شده 21 تا 24 متری داستان دیگری است . تیرهای FRP با یک سوم وزن تیرهای چوبی ، نضف وزن تیرهای فولادی و تنها یک دهم وزن تیرهای بتنی ، انتخاب بسیار جذابی برای اغلب شرکتهای خدماتی برق رسانی هستند .

شرکت آمریکایی بریستول تنسی الکتریک سیستم BTES به تازگی 144 تیر FRP را در دوخط انتقال نصب کرده است. شرکت استرانگ ولStrongwell Corp واقع در ایالت ویرجینیا این تیرهای FRP پالترود شده SE 28 را با بیشترین ظرفیت ممان اینرسی در مقطع پایینی طراحی و برای جایگزینی تیرهای چوبی ، فولادی و بتنی در خطوط انتقال برق تولید کرده است . شرکت های خدمات برق رسانی در حال کشف برتری های تیرهای SE 28 ، نسبت به تیرهای ساخته شده از مواد سنتی هستند . تیرهای SE 28 شرکت استرانگ ول ، سبک ، محکم و دارای ویژگی های هدایتی خیلی کمی هستند . این تیرها همچنین در برابر خوردگی ، پوسیدگی ، پرتوهای فرابنفش ، نفوذ آب ، حشرات و دارکوب ها مقاومت بسیار بالایی دارند .

به عقیده دکتر مایکل برودر ، مدیر عامل شرکت BTES ، تیرهای کامپوزیتی SE 28 ، در مقایسه با تیرهای چوبی ، با گذشت زمان استحکامشان را از دست نمی دهند و تقریبا ً به هیچ گونه ترمیم و تعمیری احتیاج ندارند . او هم چنین به ویژگی های الکتریکی تیرهای FRP و تحمل ضربه و بار ناشی از بادهای شدید توسط آن ها اشاره می کند .

خواص کامپوزیت های FRP

بر طبق گزارش اداره فدرال بزرگراه های آمریکا هنگام بررسی پلها از نظر سازه ای به دلیل پوشش کم بتن ، طراحی ضیعف ، عدم مهارت کافی هنگام اجرا و سایر عوامل همانند شرایط آب و هوایی سبب ایجاد ترک در بتن و خوردگی آرماتور های فولادی شده است.

پس از سالها مطالعه بر روی خوردگی ، FRPبه عنوان یک جایگزین خوب آرماتور های فولادی در بتن پیشنهاد شده اند.

سه نوع میلگرد ( AFRP) , ( CFRP ) , ( GFRP ) از انواع تجاری آن هستند که در صنعت ساختمان کاربرد دارند.

از این مواد به جای آرماتور های فولادی یا کابلهای پیش تنیده در سازه های بتنی پیش تنیده و یا غیر پیش تنیده استفاده می شود. مواد FRP موادی غیر فلزی و مقاوم در برابر خوردگی است که در کنار خواص مهم دیگری همانند مقاومت کششی زیاد آنها را برای استفاده بعنوان آرماتور مناسب می کند.

از آنجایی که FRP ها مصالحی ناهمسانگرد هستند نوع و مقدار فیبرورزین مورد استفاده ، سازگاری فیبر و کنترل کیفیت لازم هنگام ساخت آن نقش اصلی را در بهبود خواص مکانیکی آن دارد.

به طور کلی مزایای آن به صورت زیر دسته بندی می شود:

1-مقاومت کششی بیشتر از فولاد

2- یک چهارم وزن آرماتور فولادی

3- عدم تاثیر در میدانهای مغناطیسی و فرکانس های رادیویی ، برای مثال تاثیر روط دستگاه های بیمارستانی

4- عدم هدایت الکتریکی و حرارتی

لذا به دلیل مزایای بالا به عنوان یک جایگزین مناسب برای آرماتورهای فولادی در سازه های دریایی ، سازه پارکیمگ ها ، عرشه های پل ها، ساخت بزرگراه هایی که بطور زیادی تحت تاثیر عوامل محیطی هستند و در نهایت سازه هایی که در برابر خوردگی و میدانهای مغناطیسی حساسیت زیادی دارند پیشنهاد می کند.

بررسی اثر دوده سیلیسی بر سازه های بتنی

اثر دوده سیلیس بر مقاومت و نفوذ پذیری مخلوط های بتن غلتکی سد سازی با خمیر سیمان کم یا متوسط یکی از موضوعاتی است که آقایان مهندس علیرضا باقری و مهندس مجتبی محمودیان ، مورد بررسی و پژوهش قرار داده اند.

به گفته ایشان عدم تولید خاکستر بادی در کشور و ابهامات موجود در خصوص فعالیت و یکنواختی پوزولان های طبیعی ایران، موانعی در دسرسی به مخلوط های بتن غلتکی می باشد.

به عقیده این محققان جایگزین دیگری که به عنوان ماده افزودنی معدنی می تواند مد نظر قرار گیرد ، سوپر پوزولانی به نام دوده سیلیسی است که به صورت محصول جانبی صنایع فروسیلیسیم در کشور تولید می شود.

گفتنی است، نتایح تحقیقات آزمایشگاهی انجام شده برای ارزیابی اثر کاربرد درصدهای مختلف دوده سیلیسی در ارتقاء کیفیت بتن غلتکی با مواد سیمانی کم یا متوسط ، نشانگر تاثیر قابل ملاحظه ای در افزایش مقاومت فشاری و کشش مخلوط های بتن غلتکی می باشد

ایشان در ادامه می افزایند: بهبود مقاومت بین 25 تا 60 درصد جایگزینی اثر دوده سیلیس به میزان 5 تا 15 درصد مواد سیمانی صورت گرفت. همچنین آزمایشات نفوذ پذیری انجام شده روی نمونه ها ، نشانگر کاهش قابل ملاحظه نفوذ پذیری در اثر کاربرد اثر دوده سیلیسی می باشد.

شایان ذکر است مهندس اسماعیل گنجیان و مهندس همایون صادقی پویا معتقدند استفاده از دوده سیلیسی در ساخت سازه های بتنی دریایی نظیر اسکله ها و بنادر با هدف افزایش دوام در دهه اخیر افزایش چشمگیری داشته است.

همچنین ایشان به بررسی دوام نمونه های خمیر سیمان و بتن با کاربرد سیمان نوع 2 همراه با 7 و 10 درصد اثر دوده سیلیس به عنوان جایگزین سیمان در شرایط عمل آوری در آب معمولی ، در ساحل دریا و در مخزن شبیه سازی تر وخشک در مقاومت فشاری و جذب موئینه آب پرداخته اند.

گفتنی است نمونه های حاوی دوده سیلیسی در شرایط تر و خشک افت مقاومت شدیدتری در طی زمان 180 روز پس از ساخت ، نسبت به نمونه های عمل آوری شده در آب معمولی نشان داده اند.

همچنین باید اشاره کرد با افزایش میزان اثر دوده سیلیس ، میزان جذب آب نمونه ها در شرایط مخرب ساحل دریا و شرایط جذر و مد متناوب و مخزن شبیه سازی تر و خشک ، افزوده شده است.

افزودنی های بتن

در سال های اخیر استفاده محدودی از آرماتورهای غیر فلزی آغاز گشته است هر چند تحقیقات بر روی کاربرد وسیعتر آنها و عملکرد دراز مدت این نوع آرماتورها ادامه دارد این آرماتورها که معروف به آرماتورهای با الیاف پلاستیکی (FRP) هستند از الیاف مختلفی چون الیاف شیشه ای (GFRP) الیاف آرامیدی (Afrp) والیاف کربنی (CFRP) در یک رزین چسباننده تشکیل شده اند. خاصیت عمده این آرماتورها که سبب کار برد آنها شده است مقاومت در برابر خوردگی آنهاست که می تواند در محیط های بسیار خورنده دوام دراز مدتی داشته باشند. علاوه بر این مقاومت بالا، مقاومت به خستگی بالا، ظرفیت بالای تغییر شکل ارتجاعی، مقاومت الکتریکی زیاد و هدایت مغناطیسی پایین و کم این مواد از مزایای آنها شمرده می شود. البته این مواد معایبی چون کرنش گسیختگی کم و شکننده بودن و خزش زیاد و تفاوت قابل ملاحظه ضریب انبساط حرارتی آنها در مقایسه با بتن را به همراه دارند. اخیراً از الیاف مختلف شبکه هایی بافته شده و به صورت یک شبکه آرماتور در سطح بتن برای کنترل ترک و کم کردن عرض آن و همچنین در دیوارهای نمای بتنی ازآن استفاده می کنند. تحقیقات روی کاربرد صفحات الیافی به جای صفحات فولادی برای تقویت قطعات خمشی و تیرها و دال ها به ویژه در پل ها ادامه دارد. این صفحات با رزین های اپوکسی به نواحی کششی از خارج اتصال داده می شود. کاربرد صفحات با الیاف کربنی برای این تقویت بیشتر رایج گشته و در چندین پل در ژاپن و در بعضی کشورهای اروپایی از آن استفاده شده است.

 blogfa.com

آزمایش ارزش ماسه ای SE

Dec 01, 2011 بدون دیدگاهوفا طاهری

آزمايش SE

آزمايش ارزش ماسه اي در ايران كه به اختصار به آن SE نيز مي گويند در اكثر كارگاههايي كه با بتن و آسفالت سرو كار دارند مطرح است . اين آزمايش كه به عنوان پارامتر كنترل كننده تميزي و كثيفي ماسه از آن ياد مي كنند از ساليان پيش ( 65 سال ) مورد استفاده بوده است و تا حال نيز استفاده مي شود. آنچه كه در اين ميان مهم است اين است كه آيا آزمايش فوق مي تواند ملاك مناسبي براي پذيرش يا عدم پذيرش ماسه براي بتن باشد يا خير؟ به همين منظور آزمايشهايي در مورد ماسه مورد استفاده در بتن انجام شده كه شرح روش و نتايج اين آزمايشات در ادامه بحث آمده است . همچنين در انتها به دلايل خطاهاي موجود در آزمايش SE نيز پرداخته ايم.

نقش SE در نسبت آب به سيمان:

براي آنكه بتوانيم نقش ماسه با SEهاي مختلف را در كيفيت بتن خصوصا تغيير نسبت آب به سيمان بسنجيم ماسه با SEو Passing هاي مختلف را در بتن تست كرديم كه شرح روش و نتايج آن به شرح ذيل مي باشد:

1. ابتدا براي اين منظور ماسه با ارزش ماسه اي و Passing هاي مختلف را در معدن شن و ماسه

ساختيم .

SE=75% SE = 75% SE = 40%

Passing = 5% Passing= 3% Passing = 3%

(1) (2) (3)

SE = 75% SE=87%

Passing = 10% Passing =3%

(4) (5)

سپس با مشخصات ثابت و طرح اختلاط زير مخلوطهاي آزمايش مورد نظر را ساختيم :

MSA=20 mm C=400 kg/m³ (استوانه ایی)=250 f_c اسلامپ هدف 8 cm

همچنین در این آزمایش برای آنکه درصد مصالح گذشته از الک 200 کاملا مشخص باشد تمامی مصالح سنگی درشت دانه کاملا با آب شسته شده وپس از خشک کردن به طرح اضافه شد.

بدیهی ست با توجه به ماسه های فوق ، پنج طرح اختلاط ساخته شد، همان طور که مشخص است در تمامی طرحهای فوق برای محاسبه نسبت آب به سیمان به طرح تا حدی آب افزوده شد تا به اسلامپ هدف (8cm) برسیم. همچنین برای تمامی طرحهای فوق آزمایش مقاومت فشاری در سنین7،3 و 28 روزه انجام شدکه شرح نتایج این آزمایشات در جداول زیر آمده است:

همانطور كه از نتايج آزمايش مشخص است آب مورد نياز در طرحهای فوق بسيار وابسته به درصد گذشته از الک 200 و مدول نرمی ماسه دارند و هيچگونه ارتباطي با ارزش ماسه اي (SE)ندارد. براي مثال در طرحهاي فوق با افزايش passing 200 نسبت آب به سيمان افزايش يافته و به منزله آن مقاومت نيز كاهش محسوس يافته است. اما با كاهش SE هيچ تفاوت محسوسي در نسبت آب به سيمان مشاهده نشده است ، حتي مشاهده شده است كه SEهاي پايين مقاومت و كارايي بهتري نسبت به ماسه با SE هاي بالاتر داشته اند. آنچه كه درمورد ماسه با SE هاي بالاتر قابل توجه است ، كارايي پايين آنها خصوصا براي ماسه هاي شكسته ميباشد که دلیل آن را میتوان به شستشوی بیش از حد ماسه در معادن برای رسیدن به ارزش ماسه ای بالا (75%) دانست. براي مثال ماسه ساخته شده در يك معدن كه در ابتدا FM=3.81 و PASSING=3% داشته و داراي SE=65 بوده است، پس از اصلاح SE به 80 FM=4.1 و PASSING=2.4% دست يافته ايم.كه نشانگر افزايش مدول نرمي ماسه مي باشد .

 

همچنين در يك بررسي در مورد ماسه هاي ساخته شده از 3معدن در طول 2 سال مشخص شد كه با افزايش SE به مقدار 10% مدل نرمي ماسه نيز 0.2 تا 0.3 افزايش مي يابد. كه اين امر سبب استفاده بيشتر ماسه در طرح اختلاطها و كارايي پايين بتن مي شود.

در ادامه براي آنكه ببينيم ماسه با مدول نرمي و Passing هاي مختلف چگونه بر آزمايش SE تاثير گذار مي باشد. ماسه اي با FM و Passing مختلف تهيه كرديم . براي تهيه ماسه باFM و Passing هاي مشخص از سنگدانه هايي با سايز 6-12 ميليمتر استفاده كرديم . سنگدانه هاي فوق را پس از شست وشو آسياب كرده و پس از الك كردن به نسبتهاي معين مخلوط و تبديل به ماسه استاندارد كرديم. ازمزاياي اين ماسه مي توان به عادي بودن ذرات ماسه از مواد آلي و هموسي نام برد كه خطاهاي آزمايش SE را كاهش مي دهد ، همچنین مهمترین امتیاز این روش را میتوان به ثابت بودن مدول نرمی (FM) نمونه جهت تست ارزش ماسه ای دانست. زیرا جهت تهیه 100 تا 120 گرم ماسه با FMثابت مصالح مورد نظر بر روی هر الک را به مقدار لازم توزین کرده و در ظرف مورد نظر SE مخلوط می کنیم مشخص است با این روش هیچگونه خطایی در تهیه نمونه آزمایش فوق انجام نمیشود.

نتايج و مشخصات ماسه هاي مختلف در شيت هاي زير آمده است:

 

همانطور كه از نمودار ماسه و SE هاي بدست آمده مشخص است ماسه هايي كه درصد گذشته از الک 200 آنها ثابت می باشد به ازایSE بالاتر، داراي FM بيشتري مي باشند كه از محدوده مجاز و استاندارد خارج مي باشند . همچنين كاهش SE سبب زياد شدن Passing در بيشتر موارد شده است .

خطاهاي تاثير گذار در آزمايش SE:

با توجه به اينكه احتمال خطا در اين آزمايش بسيار بالا مي باشد به طوري كه در نمونه گيري انجام شده از يك ماسه توسط سه آزمايشگاه در منطقه پارس جنوبي انجام دادند اختلاف نتايج به دست آمده به بيش از 20 رسيد.

SE=56 آزمايشگاهC SE=71 آزمايشگاه B SE=77 آزمايشگاه A

براي اينكه بتوانيم دلايل اختلاف در نتايج بدست آمده را چك كنيم آزمايشات زير را انجام داديم.

1. تاثير دماي ماسه و محلول در آزمايش :

در ادامه آزمايشات از يك ماسه با FM و Passing مشخص 6 بار نمونه برداري به عمل آمده و آزمايش SEرا با دماي (25و35و45) براي ماسه انجام داديم كه نتايج زير بدست آمد.

نتايج آزمايش در دماي 25= 81 , 71 ,73

نتايج آزمايش در دماي 35= 74, 68 ,79

نتايج آزمايش در دماي 45= 59, 62, 61

از نتايج فوق مشخص است چنانچه دماي ماسه و يا محلول آزمايش بالا باشد نتايج به طور محسوس افت مي كنند.

2. تاثير نمونه برداري از ماسه :

در اين آزمايش ابتدا از معدن نمونه گيري به عمل آمد و سپس مدول نرمي و passing براي نمونه مشخص شد . FM=3.81 و Passing =3.1 سپس نمونه را به دو قسمت تقسيم و به روش مرطوب و كاملا خشك مجددا دانه بندي كرديم.

2-1. روش خشك :

در اين روش پس از آنكه نمونه ها در اون خشك شد بيرون آورده و با ظرف مخصوص توزين SE ، 60 نمونه جدا كرديم و سپس هر كدام را جداگانه دانه بندي كرديم كه نتايج زير بدست آمد.

{ FM =4.02 , Passing = 2.8} {FM=3.74 , Passing =4.3}

(1) (2)

{FM=4.11 , Passing =2.7 } {FM=3.93 , Passing =2.9}

(3) (4)

{ FM = 4.13 , Passing = 1.9} { FM=4.08 , Passing =2.3}

(5) (6)

2-2 . روش تر:

در اين آزمايش پس از نمونه گيري از معدن ماسه مرطوب را در ظرف توزين SE وزن كرده و نمونه هاي آزمايش SE را به صورت مرطوب انجام داديم سپس تمامي نمونه ها را جداگانه در اون قرار داديم و پس از خروج آزمايش دانه بندي را انجام داديم كه نتايج ـن به شرح زير است.

{FM=3.9 , Passing=3.4 } {FM = 3.74 , Passing =2.7 }

(1) (2)

{FM = 3.83 , Passing=3.1} {FM =3.92 , Passing=2.9 }

(3) (4)

{FM= 3.83 , Passing=3.4 } , Passing=2.9 } {FM= 3.83

(5) (6)

همانطور كه از نتايج اين دو روش مشاهده مي شود خطاهاي نمونه گيري در روش خشك بيشتر از روش تر مي باشد. و معمولا پراكندگي نتايج SE نيز به علت متغير بودن نمونه گيري به روش خشك مي باشد . در صورتيكه در روش تر دانه بندي ها به واقعيت نزديكتر مي باشد.

خطا در روش انجام آزمايش:

با توجه به روش استاندارد پيشنهاد شده ASTMD 2419 اين استاندارد صريحتا ذكر كرده است كه در هنگام انجام آزمايش استوانه هاي محلول و ماسه را در حالي عمودي پر از محلول كنيم . كه متاسفانه در اكثر آزمايشات اين كار انجام نمي شود. و لوله را براي شستشوي كامل به صورت مورب نگه مي دارند. همچنين براي اينكه با خطاهاي ديگر اين آزمايش آشنا بشويم به چندين آزمايشگاه در منطقه پارس جنوبي رفته و خطاهاي آنها را در جدول زير ثبت كرديم.

 

نتيجه گيري آماري از آزمايش SE :

با توجه به انجام بيش از 1360 آزمايش ارزش ماسه اي در طول 3 سال فعاليت اين آزمايشگاه از 5 معدن ميتوان نتايج آزمايش را جداگانه بررسي كرد. از آنجا كه در هر آزمايش 2 تا 3 لوله براي آزمايش انجام شده است اختلاف و تلورانس هر استوانه آزمايش 11% ثبت شده است .همچنين در نمونه گيري هاي مشترك بين دو آزمايشگاه ( آزمايشگاه پيمانكار و كارفرما) اختلاف عمودي بيش از 15% بوده است . همچنين SEهاي بدست آمده از يك معدن در يك سال ( به ازاي 200 بار نمونه گيري ) تلورانس بالايي بين 41 تا 94 بوده است. همچنين انحراف معيار براي آزمايش SE بيشتر از 38 بوده است.

نتيجه گيري كلي:

آنچه از آزمايشاتي كه در اين مورد انجام شده و همچنين آزمايشات ارزش ماسه اي در طول 3 سال اخير دست يافتيم مي توان به موارد زير اشاره كرد :

1. با توجه به نتايج طرح اختلاط و مقايسه PASSING و SE پارامتر PASSING به طور كاملا محسوس بر روي نسبت آب به سيمان (W/C) تاثير گذار مي باشد در صورتي كه SE هيچگونه تاثيري نداشته و حتي مشاهده شده SE هاي پايين تر مقاومت هاي بهتري داده اند.

2.دقت در انجام آزمايش

بررسي آزمايش ارزش ماسه اي به عنوان ملاک پذيرش تميزي ماسه بتن

 blogfa.com

همه چیز درباره جوش و جوشکاری (کامل)

جوشکاری از مسائل خیلی مهم در صنعت ساختمان است .اهمیت این امر به سبب ساخت و سازهای مرتفع که امروزه در تمام نقاط شهری و حتی روستایی به سرعت در حال پیشرفت است چندین برابر شده تا آنجا که سازمان نظام مهندسی نیز با درک این مسئله دوره های مختلفی را برای بالا بردن آگاهی اعضای خود و بروز کردن اطلاعات مهندسین محترم مرتبا برگزار میکند.

در قسمت ذیل عناوینی مشاهده میشود که خود شامل زیر مجموعه های دیگری می باشند(که در ادامه مطلب بطور کامل آمده است). تلاش من در ارائه این مطلب بر این بوده تا حد امکان این مهم کامل و جامع بررسی شود. باشد که مورد توجه علاقمندان قرار گیرد... به ادامه مطلب بروید...

نکاتی در مورد جوشکاری ساختمانهای فلزی

انواع اتصالات در جوشکاری

خطاهاى جوشکارى اتصالات در ساختمانهاى فولادى

آزمایشهای جوش

انواع و روش های جوشکاری

جوشهای بی کیفیت ساختمانها

جوشکاری با قوس الکتریکی

 

نکاتی در مورد جوشکاری ساختمانهای فلزی

فرآیند برپا سازی اسکلت ساختمانهای فلزی (غالباً مسکونی و تجاری های کوچک) در زمان کوتاهی٬ حدوداً یک روزه٬ انجام می شود. به همین دلیل نمی توان تمام جوشکاریها را در همان روز انجام داد. در این حالت در قدم اول جوشکار سعی می کند تیر و ستونهای ساختمان را با حداقل جوش بر پا کند و بعد از رفتن جرثقیل٬ هزینه ساعتی اجاره جرثقیل زیاد است و برای همین نمی توان چند روز از آن استفاده کرد مضافاً اینکه اگر حتی یک ساعت در روز از آن استفاده شود باید هزینه کل روز را پرداخت نمود٬ شروع به جوشکاری کامل کند.
برای همین است که پایداری ساختمان فلزی در چند روز اول که جوشکاری ها هنوز نیمبند هستند بسیار کم است. بلای جان این وضعیت٬ باد است. بله وزش باد. تصور اینکه یک ساختمان به خاطر وزش باد فرو بریزد بسیار وحشتناک است. چه باید کرد؟

خب٬ این خودش یک بحث علمی را میطلبد. آیا تابه حال به واژه "بارهای حین ساخت" (Construction Loads) برخورده اید؟ اساس قضیه اینست که تکنولوژی ساخت نیز علاوه بر بارهای اعمالی بر سازه٬ ممکن است بارهای جدیدی را به سازه اعمال کند. مثلاً در مبحث پل سازی٬ اگر برای ساخت پل مجبوریم که از تکنولوژی ساخت خاصی استفاده کنیم٬ شاید که لازم باشد سازه را برای یک بارگذاری جدید که ریشه آن فقط و فقط روش ساخت است طراحی کنیم. حالا جالب است که بعضی مواقع این بارها هستند که در طراحی سازه حاکم می شوند. بهر حال٬ می توان یک تحقیق علمی خوب در این زمینه مربوط به مسئله ای که اشاره شد انجام داد. اما اگر بخواهیم این مسئله را بصورت تقریبی و تجربی حل کنیم٬ بهتر است که دستورالعمل های ساده ای را رعایت کنیم.

- به هواشناسی اهمیت دهیم. روزهایی که وزش باد زیاد است (Windy Weather) از الم کردن سازه اجتناب کنیم.

- اگر که مجبور به ادامه کار در حین وزش باد هستیم در طول برپاسازی به ارتفاع و عرض سازه عمود بر جهت وزش باد (سطح بادگیر سازه) دقت کنیم. طوری باید کار را پیشرفت داد که همواره این عامل حداقل باشد.

- اگر در یک سایت با محوطه باز هستید احتمال تغییر جهت باد به نفع خود با آرایش و چیدمان مهندسی و حساب شده ماشین آلات کانتینرها و هر چیز دم دستتان که دارای حجم و سطح مناسبی است را بررسی کنید.

- استفاده از حائل برای افزایش پایداری هم گزینه مناسبی است.

- از علم مهندسی سازه نیز استفاده کنید. در حین الم سازی سازه دقت کنید که اگر بعضی از اتصالات کامل جوشکاری شوند می توانید حداقل یک سازه معین پایدار داشته باشید. اکنون باید مطمئن باشید که سازه معین انتخابی شما پایدار است.

- موارد دیگری که نسبت به جایی که شما هستید احتمالاً وجود دارند که شما باید از خلاقیت خود کمک بگیرید.

 

انواع اتصالات در جوشکاری

مراحل اجرایی جوشکاری قوس الکترود دستی
آلودگی ها از قبیل چربی، کثافات، رنگ، اکسیدها و پوسته ها از لبه های مورد جوش حداقل تا فاصله 15mm از هر طرف قطعه. اصولاً کار به کمک سنگ زنی، برس زنی و سمباده انجام می گیرد. روش شیمیایی بیشتر برای زدودن چربی ها می باشد.
جوشکاری (Beveling): متناسب با ضخامت ورق و شرایط کار و نهایتاً به کمک استانداردها لبه سازی انجام می شود. برای ورق های ضخیم از لبه سازی (Beveling) دو طرفه و برای ورق های با ضخامت متوسط از لبه سازی یک طرفه استفاده می شود. مسلماً شیار (Groove) نیز می تواند برای قطعات با ضخامت متوسط از یکطرف و برای قطعات ضخیم در دو طرف قطعه ایجاد شود. 1-برطرف کردن کلیه مواد زائد، ناخالصی ها، 2- یخ زدن لبه های مورد

زاویه پخ و شعاع انحناء تحتانی لبه ها بر حسب حساسیت به ترک، پیچیدگی، وزن قطعه در هنگام جوشکاری، نوع الکترود، مهارت جوشکار و هزینه یخ سازی انجام می گیرد. مثلاً لبه سازی به صورت لاله فلز جوش متری نسبت به لبه سازی به صورت V نیاز دارد. یا لبه سازی به شکل V به بعضی ترک خوردگی ها نسبت به شکل لاله (U) حساس تر است و یا قطعات لبه سازی شده از دو طرف نسبت به قطعات لبه سازی شده از یک طرف حساسیت کمتری به پیچیدگی دارند.

البته بعضی اوقات از شکل ظاهری قطعات می توان استفاده کرده و لبه سازی انجام نمی دهند.

لبه سازی معمولاً به کمک سنگ زنی، ماشین کاری و یا با استفاده از Totch و یا قوس انجام می گیرد که هر یک مستلزم هزینه می باشد و به هزینه جوشکاری افزوده می گردد.

3- استقرار اجزاء در کنار یکدیگر برای عملیات جوشکاری:

ترجیحاً استقرار قطعات را طوری کنار یکدیگر فراهم می سازند که راحت ترین موقعیت (Position) برای جوشکاری آنها تامین گردد. در این راستا می توان از گیره، نگهدارنده و وضعیت دهند ها استفاده نمود که اکثراً شرایط کار را خیلی ساده می کنند.

4- تک بندی (Tack Weld): قطعات در فواصل مناسب بطوریکه از پیچیدگی آنها جلوگیری به عمل آید و پیچیدگی آنها به حداقل برسد نسبت به یکدیگر با خال جوش کنار هم استقرار می یابند.

5- عملیات جوشکاری

انتخاب الکترود و تنظیم آمپر و قراردادن کار در موقعیتی که جوشکار احساس راحتی کند. تنظیم آمپر اصولاً روی تکه قراضه ای انجام می گیرد.

پس از راه اندازی قوس و تنظیم آمپر، قوس را به داخل محل اتصال جهت می دهند تا فلز جوش در محل اتصال رسوب داده می شود. لذا جوشکار حرکت های زیر را بایستی همزمان به طور یکنواخت و قابل کنترل انجام دهد این حرکت ها عبارتند از:

الف) تثبیت فاصله نوک الکترود با سطح مذاب حوضچه. در حقیقت الکترود را باید به سمت حوضچه در اثر مصرف پایین آورد.

ب) حرکت الکترود و قوس در سرتاسر مسیر جوش که در اصل تعیین کننده سرعت جوشکاری است. این حرکت توام با حرکت های زیگزاگی یاموجی شکل است که هر جوشکار بر حسب عادت یک نوع حرکت را انجام می دهد.

حرکت موجی الکترود سبب می گردد تا سرباره به کناره ها جارو گردد، البته این حرکت بایستی طوری انجام گیرد که سرباره در جوش حبس نشود و زاویه الکترود نسبت به قطعه و زاویه کاردرست انتخاب شود.

قطع قوس به منظور تعویض الکترود بایستی به آرامی انجام گیرد یعنی الکترود به آهستگی به عقب کشیده شود تا عیب دهانه آتش فشان در جوش بوجود نباید بایستی الکترود را به طرف عقب حرکت داد و همزمان فاصله قوس را زیاد کرد تا قوس خاموش شود. الکترود بعدی که مورد استفاده قرار گیرد ابتدا بایستی انتهای حوضچه سنگ بخورد و جوش از جلو شروع شود و به طرف عقب برگردد و مجدداً ادامه یابد. محل تعویض الکترود منبع جدی برای بوجود آمدن عیوب جوش از قبیل سرباره، حباب گاز و فقدان ذوب کامل می باشد.

در جوشکاری چند پاسه بایستی سرباره از روی هر پاس بطور کامل تمیز گردد و سپس جوشکاری در پاس های بعدی انجام گیرد. هر پاس حداقل 3/1 پاس زیری را می پوشاند.

زاویه کار (Work Angle)

زاویه بین الکترود با خط عمود بر جوش در صفحه عرضی را زاویه کار می گویند.

زاویه راهنما (Lead Angle)

زاویه الکترود با خط عمود بر جوش در صفحه طولی را زاویه راهنما می گویند. زاویه الکترود سبب می گردد تا جوشکار بتواند حفره کاسه ای شکل قوس را مشاهده نماید، علاوه بر آن نیروی قوس سبب می گردد تا سرباره بطور ناخواسته بطرف جلو حرکت کند و همچنین از بروز گودافتادگی کنار جوش (Undercut) جلوگیری می کند. جوشکار بایستی در انتخاب زاویه کار و زاویه راهنما انتخاب صحیحی انجام دهد.

دسترسی به ماشین جوشکاری: سعی می‌شود ماشین جوشکاری تا حد امکان در دسترس جوشکار قرار گیرد تا از مزاحمت کابل ها و تداخل آنها اجتناب شود. که به تازگی با استفاده از کنترل از راه دور جوشکار می تواند شدت جریان جوشکاری را خود از محل جوشکاری تنظیم نماید.

فضای کارگاه: جوشکاری در فضای بسته انجام نمی گیرد مگر آنکه تهویه کافی و پرقدرت بر رویفضا تعبیه شده باشد.

نحوه بسته بندی و نگهداری الکترود: معمولاً الکترودها را در بسته های به صورت Hermetically airtight به بازار عرضه می کنند.

بایستی در نگهداری الکترودها در انبار دقت لازم به عمل آید و آنها را در محلی دور از رطوبت، آب، باران، گرد و خاک، دود، گریس و چربی نگهداری نمود. (جای خشک بهترین محل است) و اصولاً الکترود را نباید در انبار روی زمین انباشت نمود بهترین جا قفسه می باشد.

وسایل مورد نیاز:

برای فولادهای کربن استیل Wire Brush، Chipping Hammer، Helmet، برای فولادهای زنگ نزن و زنگ زن استفاده می کنند. Wire Brush Chipping Hammer Face Shield، Hand Shield، Gloves، PhotoSensitive Lens، Leathers نیز استفاده می شود.

گذشته از وسائل یاد شده ایمنی نیز در جوشکاری بایستی مورد توجه قرار گیرد. مثلاً جلوگیری از سقوط جوشکار بخاطر برق گرفتگی، همچنین در هنگام جوشکاری گازهای مضری نظیر اوزنبهخاطر اشعه ماوراء بنفش، No2 (Nitrogen dioxide) و Phosgene Gas و همچنین اشعه ماوراء بنفش بوجود می آیند که برای پوست و تنفس مضر هستند. O3

 

معایب و محدودیتهای روش SMAW

1- با کوتاه شدن الکترود، جوشکار باید الکترود را تعویض نماید و این امر باعث کاهش سرعت وراندمان جوشکاری می شود.

2- شدت جریان جوشکاری بدلیل زیاد بودن طول الکترود محدود است. آمپرهای بالا مانند آنچه در تفنگهای اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک استفاده می شود غیر عملی است زیرا فاصله بین قوس و نقطه تماس الکتریکی در نگهدارنده الکترود (طول الکترود) زیاد بوده و شدت جریان جوشکاری بوسیله مقاومت حرارتی زیاد الکترود محدود می شود. درجه حرارت الکترود نباید از درجه حرارتشکست پوشش (Break Down) بیشتر شود زیرا مواد شیمیائی موجود در پوشش با یکدیگر یا با هوا واکنش کرده و وظیفه خود را بخوبی در قوس انجام نمی دهند.

 

 

 

خطاهاى جوشکارى اتصالات در ساختمانهاى فولادى

1- مقدمه
با وجود تجربه تلفات و خسارات سنگین زلزله هاى اخیر مانند زلزله هاى منجیل و بم، احتمال جدى وقوع زمین لرزه هاى بزرگ در بیشتر مناطق پر جمعیت کشور و نیاز جدى به اعمال کنترل کیفى در طراحی و اجرای ساختمانها، متاسفانه هنوز توجه کافی به ساخت و ساز صحیح نشده است . از نظر علم مهندسى زلزله، در حال حاضر ساخت بناهای مقاوم در برابر زلزله امکان پذیر است، لیکن عملا به دلیل یکسری مشکلات اجرائی رسیدن به ساختمانهای مقاوم تضمین نمی گردد.
مشکل اصلی آسیب پذیرى لرزه ای ساختمانها حتی نمونه های جدید الاحداث در ایران، عدم استفاده صحیح از دانش فنی در مراحل طراحی و اجرا می باشد. دستورالعملهای اتصالات جوشکاری شده و ضوابط طراحی ساختمانهای فولادی، گاهی در طراحی و اجرا سهل انگاری میشود. لذا بایستی سطح معلومات فنی این افراد افزایش یافته و نیز مکانیزمی براى اعمال قاطعیت اجرایی و کنترل امر در نظر گرفته شود و البته طوری که حقوق مهندس ناظر حفظ شده و مسئولیتها به درستی تقسیم گردد.

ساختمانهای فولادی بخش قابل توجهی از ساخت و ساز در ایران را تشکیل میدهند و یکی از مهمترین موضوعات در هر ساختمان فولادی، کنترل جوشکاری آن میباشد. اهمیت این امر در زلزله های اخیر نتمان داده شده است که خسارات اساسی پس از بریدن جوش اتصال عضو سازه ای مدید میآید

جوشها در همه بخشها بایستی منطبق بر اطلاعات نقشه بوده و از لحاظ بعد و طول جوش و کنترل کیفیت لازم بررسی گردد. در استاندارد 2800، آزمایشات اولتراسونیک و رادیوگرافى براى کنترل اتصالات جوشی قابهای خمشی ویژه اجباری شده است که البته بسته به تشخیص مهندس ناظر در سایر حالات حتی در ساختمانهای معمولی نیز باید انجام گردد. در این مقاله، ضمن مروری بر عیبهای معمول جوشکاری در اجرای ساختمانهای فولادی، روشهای بازرسی و کنترل کیفیت جوش ارائه میگردد.

 

2. عیبها و ناپیوستگى های معمول در جوشکاری

یکی از مهمترین وظایف بازرس یا تیم کنترل کیفی جوش، ارزیابی حقیقی جوشها به منظور بررسی مناسب بودن آنها در شرایط بهره برداری و در واقع تعیین هر گونه کمبود و نیز نامنظمی در جوش یا قطعه جوشکاری شده که عموما ناپیوستگى نامیده میشود میباشد. در حالیکه یک ناپیوستگى، هر گونه اختلال در ساختار یکنواخت را بیان می کند، یک عیب ناپیوستگى وپژه است که مناسب بودن سازه یا قطعه را زیر سئوال می برد. شکل ناپیوستگى را میتوان به دو گروه کلی خطی و غیر خطی تقسیم نمود. ناپیوستگى هاى خطی طولی به مراتب بیش از پهنا دارند. زمانیکه در جهت عمود بر تنش اعمالى قرار گیرند، یک ناپیوستگى خطی نسبت به غیر خطی شرایط بحرانی تری را ایجاد می کند، چرا که احتمال اشاعه و در نهایت تخریب آن بیشتر خواهدبود.

 

3. ناپیوستگیهاى فلز جوش و فلز پایه

3-1 . ترکها

بحرانی ترین ناپیوستگى ها، ترکها هستند. شرایط اضافه بار باعث ایجاد ترکها و تمرکز تنش می شود. یک روش گروه بندی ترکها با مشخص کردن آنها به صورت گرم یا سرد است . همچنین ترکها را میتوان توسط جهت آنها نسبت به محور طولی جوش توصیف نمود. ترکهای طولی بعلت تنشهای انقباضی عرضی جوشکاری یا تنشهای سرویس ایجاد می شوند. ترکهای عرضی عموما به علت اثر تنشهای انقباضی طولی جوشکاری روی جوش یا فلز پایه با انعطاف پذیرى کم ایجاد می شوند. انواع مختلف ترک با توصیف دقیق موقعیتهای اجزا مختلف شامل : ترکهای گلویی، ریشه، کناره، چاله جوش، زیر گرده منطقه متاثر از حرارت و فلز پایه هستند.

ترکهای گلویی که از میان گلویی جوش یا کوتاهترین مسیر در سطح مقطع جوش گسترش می یابد، از نوع ترکهای طولی بوده و اغلب در طبقه بندی ترک گرم قراردارند.

ترکهای طولی و عرضی در جوشهای شیاری و گوشه ترکهای ریشه در فلز پایه یا در خود جوش نیز در زمره ترکهای طولی هستند. ترکهای کناره جوش در فلز پایه ایجاد شده و در کناره جوش توسعه ما یابند. ترکهای چاله جوش درنقطه پایانی ردیفهای منفرد جوش در صورت عدم مهارت جوشکار ایجاد می شوند. دسته بعدی ترکها، ترک زیر جوش به علت حضور هیدرورن است

این نوع ترک بجای فلز جوش در ناحیه تحت تاثیر حرارت به موازات خط ذوب واقع هستند.

3-2. ذوب و نفوذ ناقص

طبق تعریف، ذوب ناقص یک ناپیوستگى در جوش است که ذوب شدن بین فلز جوش و سطوح ذوب و یا لایه های جوش رخ نداده باشد. بعلت خطی بودن و انتهای نسبتا تیز آن، ذوب ناقص از ناپیوستگى های بارز در جوش است و در وضعیتهای مختلف در منطقه جوش تشکیل می شود. نفوذ ناقص معرف حالتی است که فلز جوش به طور کامل در سراسر ضخامت ورق گسترده نشده باشد. موقعیت این عیب در مجاورت ریشه جوش است . ذوب و نفوذ ناکافی به علت عدم مهارت جوشکار، شکل نامناسب اتصال یا آلودگی اضافی ایجاد می شود.

 

3-3. سرباره های محبوس شده

مناطقی در سطح مقطع یا در سطح جوش هستند که سرباره محافظ حوضچه جوش به طور مکانیکی درون فلز منجمد شده محبوس میشود. این سرباره منجمد شده بخشی از مقطع جوش را نمایش می دهد که فلز جوش بخوبی ذوب نمی شود. این پدیده خود سبب ایجاد بخشى ضعیف در نمونه خواهد شد. در حقیقت سرباره های محبوس شده اغلب در ارتباط با ذوب ناقص هستند.

 

3-4. تخلخل

این نوع ناپیوستگی در خلال انجماد جوش در اثر حبس گاز ایجاد می شود. بنابراین تخلخل را بسادگى میتوان، حفره های گاز درون فلز جوش منجمد شده دانست . به علت طبیعت کروى شکل آنها، تخلخل کمترین خطر را در میان دیگر ناپیوستگی ها داراست ولی در زمانیکه جوش باید تحمل فشارهای بالا را داشته باشد حضور تخلخل خطرناک خواهد بود. منابع مختلفی براى حضور رطوبت یا آلودگى وجود دارد که میتوان الکترود فلز پایه، گاز محافظ یا محیط اطراف را در این میان نام برد، تغییر در تکنیک جوشکاری نیز می تواند سبب ایجاد تخلخل شود.

 

3-5. بریدگی کنار جوش

بریدگی کنار جوش یک ناپیوستگی سطحی است که در فلز پایه مجاور فلز جوش رخ میدهد. در شرایطی عیب را داریم که فلز پایه شسته شده ولی با فلزی پر کننده جبران نمی شود. نتیجه، ایجاد یک شیار خطی با شکلی نسبتا تیز است که در فلز پایه تشکیل می شود. این عیب بعلت سطحی بودن ماهیت آن براى بارگذاری خستگی خطرناک است . بریدگی کنار جوش عموما به علت تکنیک جوشکاری نامناسب ایجاد می گردد، به ویژه اگر سرعت حرکت جوش زیاد باشد. علاوه بر این اگر گرمای جوشکاری بسیار بالا باشد می تواند سبب ذوب شدن بیش از حد فلز پایه گردد.

 

3-6 . پرشدن ناقص

این مورد مشابه بریدگی کنار جوش، یک ناپیوستگی سطحی است که به علت کمبود ماده در مقطع عرضی ایجاد میشود. تنها تفاوت در این میان این است که پرشدن ناقص در فلز جوش ولی بریدگی کنار جوش در فلز پایه یافت می شود. به بیان ساده، پرشدن ناقص، زمانی رخ می دهد که فلز پر کننده به اندازه کافی براى پرکردن اتصال جوش در دسترس نباشد. مشابه بریدگی کنار جوش، پرشدن ناقص نیز هم در سطح رویى و هم در ریشه جوش ظاهر می شود. دلیل اولیه پرشدن ناقص، تکنیک غلط جوشکاری است . مثلا سرعت زیاد جوشکاری اجازه پرشدن اتصال و هم سطح شدن آن با فلز را نمی دهد.

 

3-7. سررفتن

نوع دیگر ناپیوستگی سطحی جوش که از تکنیک نامناسب جوشکاری (سرعت جوشکاری خیلی آرام ) ناشی می شود، سررفتن است که در آن، فلز جوش روى فلز پایه مجاورش سر میرود و درکناره جوش، شیارى تیز را ایجاد می نماید. به علاوه اگر مقدار سررفتن به اندازه کافی زیاد باشد می تواند ترکی را که از این تمرکز تنش ایجاد می شود را مخفی نماید.

 

3-8. تحدب بیش از حد

این ناپیوستگی مختص جوشهای گوشه است و طبق تعریف تحدب عبارت از حداکثر فاصله از رویه محدب یک جوش گوشه تا خط واصل بین کناره های جوش است . از نقطه نظر استحکام مقدار تحدب در جوش گوشه ضروری است ولی اگر از حدی بیشتر باشد، به عنوان یک عیب تلقی می شود. این مطلب هم از نقطه نظر اقتصادی (مصرف فلز پرکننده بیشتر) و هم از نظر حضور مناطق تیز اطراف جوش به خصوص در بارگذارى خستگى مطرح می شود. دلیل ایجاد تحدب، آرام بودن سرعت جوشکاری یا تکنیک ناصحیح جوشکاری است .

 

3-9. لکه قوس و پاشش

لکه های قوس در نتیجه شروع قوس عمداً یا تصادفی روی سطح فلز پایه دور از اتصال به وجود میآیند. در اثر این رخداد، منطقه ای متمرکز شده از سطح فلز پایه ذوب شده و سریعاً سرد و شکننده می شود. پاشش همان ذرات فلزی پراکنده ناشی از جریان بالای جوشکاری هستند که در تشکیل جوش نقشی ندارند. از نقطه نظر بحرانی بودن، پاشش ممکن است زیاد مهم تلقی نشود، ولی در هر حال مقادیر زیاد پاشش میتوانند گرماى موضعی زیادی را به سطح فلز مشابه با اثر لکه قوس ایجاد کنند و حتی سبب تشکیل ناحیه تحت تاثیر حرارت شوند.

 

3-10. اعوجاج

خمیدگى یا اعوجاج از مشکلات مهم جوشکاری است که باید برطرف گردد. این مسئله در اثر انقباض که به هنگام کرم و سرد شدن پس از عملیات جوشکاری در فلز پایه و جوش بوجود میآید، شکل می گیرد. براى کنترل اعوجاج باید شرایط لازم براى جوشکاری شامل کنترل قبل، حین و بعد از جوشکاری تامین گردد.

 

3-11 . تورق و پارگى سراسری

این ناپیوستگی ویژه مربوط به فلز پایه است . تورق در اثر حضور آلودگى و ناخالصى غیر فلزی موجود درزمان تولید فولاد ایجاد می شود. این ناخالصی ها به طور طبیعی اکسیدی هستند که در زمانیکه فولاد هنوز مذاب است تشکیل شده و در خلال عملیات بعدى نورد کشیده شده و موجب تورق می شوند. نوع دیگر ناپیوستگی مربوط به پارگی سراسری است و زمانی رخ می دهد که در جهت تمام ضخامت در اثر جوشکارى تنشهاى انقباضى بزرگى ایجاد شده باشد. پارگی عموما موازى سطح نورد شده زیر فلز پایه و معمولآ موازى مرز ذوب جوش رخ می دهد. پارگی سراسرى یک ناپیوستگی است که مستقیما به طرز قرار گیرى اتصال مرتبط می شود.

 

12.3. جابجا شدن و ناپیوستگی هاى ابعادى

در اثر سوارکردن و مونتاژ غلط اجزاى مورد جوش در کنار یکدیگر، جابجایى بصورت هم محور نبودن دو سطح قطعه کار در جوشهای لب به لب است که در مواردى با برشکارى رفع می شود، اما در بیشتر مواقع باید جوش را بریده و مجددا عملیات جوشکاری بادقت تکرار شود. ناپیوستگی هاى ابعادى، نقائص شکل یا ابعاد هستند و هم درجوش و هم در سازه جوش شده بروز مى کنند.

 

4. آزمایشهای جوش

4-1. ارزیابى جوشکار

آزمونى که صلاحیت جوشکار را براى اجراى ضوابط آیین نامه اى تایید می کند، آزمایش تشخیص صلاحیت یا ارزیابى جوشکار و یا آزمون کیفیت اجرا خوانده می شود. این ارزیابى مشخص می کند که ایا جوشکار دانش و مهارت لازم را در بکارگیرى و اعمال دستورالعمل جوشکارى مدود در رابطه با رده بندى کارى خود دارد یاخیر. ارزیابى جوشکار ممکن است با تجهیزات جوشکارى دستى و یا با تجهیزات جوشکارى تمام اتوماتیک انجام شود.

روشهاى آزمایشى که کیفیت یک جوش را تعیین می کند، در سه طبقه بندى بسیار وسیع قرار می گیرد. 1-آزمایش هاى غیر مخرب، 2- آزمایشهاى مخرب و 3- بازرسى عینى .

 

4-2. آزمایشهاى غیر مخرب

هدف از این آزمایشها، بازرسى و تشخیص عیوب مختلف جوش (سطحى وعمیق) و تایید آن می باشد، بدون اینکه قطعه جوش داده شده غیر قابل استفاده شود. اگر آزمایش نشان دهد که محلی از جوش معیوب است می توان از طرفین محل مذکور به اندازه لازم برداشته و با جوش مجدد اتصال کاملی را به دست آورد .

 

4-2-1. آزمون ذرات مغناطیسى

آزمون ذرات مغناطیسى یکى از آسانترین آزمایشهاى غیر مخرب جوشکارى است . این روش جوش را براى معایبى از قبیل ترکهاى سطحى، ذوب ناقص، تخلخل، بریدگى کنار جوش، نفوذ ناقص ریشه جوش و اختلاط سرباره کنترل می کند. این آزمایش محل ترکهاى داخلى و سطحى بسیار ریز را براى رویت با حشم غیر مسلح آشکار میکند. قطعه مورد آزمایش با استفاده از جریان الکتریکى، یا قراردادن آن در داخل یک سیم پیچ مغناطیسى می گردد. سطح مغناطیسى شده قطعه با لایه نازکى از یک گرد مغناطیسى نظیر اکسید آهن قرمز پوشده می شود و این لایه گرد در صورت وجود یک عیب سطحى یا داخلى در داخل حفره یا ترک مربوطه فرو می رود.

 

4-2-2. بازرسى با مواد نافذ

بازرسى با مواد نافذ یکى از شیوه هاى غیر مخرب براى محل یابى معایب سطحى می باشد. سطح مورد بازرسى باید ابتدا از لکه هاى روغن، گریس و مواد ناخالص و خارجى تمیز شود. سپس ماده رنگى مورد نظر بر روى سطح پاشیده شده و در داخل ترکها و سایر ناهمواریهاى نفوذ می کند. رنگ اضافى از روى سطح پاک شده و سپس یک ماده فوق العاده فرار حاوى ذرات ریز سفید رنگ بر روى سطح پاشیده می شود. تبخیر مایع فرار باعث برجاى ماندن گرد خشک سفید رنگ بر روى ماده قرمز نفوذ کرده در ترک می گردد و بر اثر عمل مویینگى، ماده قرمز از ترک بیرون کشیده شده و پودر سفید کاملا قرمز می شود.

 

4-2-3. آزمون فراصوتى

آزمون فراصوتى قادر به تشخیص معایب داخلى بدون نیاز به تخریب قطعه جوش شده می باشد. موج هاى فراصوتى از داخل قطعه مورد آزمایش عبور داده می شوند و با هرگونه تغییر درتراکم داخلى قطعه منعکس می شوند. امواج منعکس شده (پژواک ها) به صورت برجستگى هایى نسبت به خط مبنا، بر روى صفحه نمایش دستگاه ظاهر می شوند. هنگامى که عیب یا ترک داخلى توسط واحد جست و جو پیدا شود تولید ضربان سومی می کند که بین ضربان اول و دوم بر روى صفحه نمایش ثبت می شود. بنابراین مشخص می شود که این عیب بین سطوح بالاو بایین مصالح (در داخل جسم مصالح ) می باشد.

 

4-2-4. آزمایش پرتونگاری

پرتونگاری یکى از روشهاى آزمایش غیر مخرب است که نوع و محل عیوب داخلى و بسیار ریز جوش را نشان میدهد. پرتو رادیویى در ضخامت فلز نفوذ کرده و پس از عبور این ضخامت لکه اى بر روى صفحه فیلم ایجاد می کند. میزان جذب پرتوهاى رادیویى توسط مواد مختلف متفاوت است . نفوذ گل، حفره کازى، ترکها، بریدگى هاى کناره جوش و قسمتهاى نفوذ ناقص جوش تراکم کمترى نسبت به فولاد سالم دارند. بنابراین در حوالى این قسمتها پرتو بیشترى به سطح فیلم می رسد و عیوب فلز جوش، به صورت لکه هاى تاریکى بر روى فیلم ثبت می شوند.

 

4-3. آزمایشهای مخرب

این آزمایشهاى مکانیکى نمونه جوش شده جهت تعیین مقاومت و سایر خواص مکانیکى، نسبتا ارزان قیمت بسیار کاربردى هستند. به همین جهت در سطح وسیعى براى ارزیابى و تایید دستوالعمل جوشکارى و صلاحیت جوشکار به کار می روند.

 

5. نتیجه گیرى

ساختمانهاى فولادى بخش قابل توجهى از ساخت و ساز در ایران را تشکیل می دهند و یکی از مهمترین موضوعات در هر ساختمان فولادى بویژه از نقطه نظر مقاومت لرزه اى، کنترل جوشکارى آن میباشد. جوشها در همه بخشها بایستى منطبق بر اطلاعات نقشه بوده و از لحاظ بعد و طول جوش و کنترل کیفیت لازم بررسى گردد. در این خصوص حتى ممکن است در یک ساختمان فولادى کوچک به انجام آزمایشات غیر مخرب (NDT) بر روى جوش نیاز باشد. در استاندارد، 2800، آزمایشات اولتراسونیک و رادیوگرافى براى کنترل اتصالات جوشى قابهاى خمشى ویژه اجبارى شده است که البته بسته به تشخیص مهندس ناظر در سایر حالات نیز انجام میگیرد.

 

آب بند چیست و مناسب ترین نوع آن کدام است؟

سال هاست استفاده از آب بند (واتر استاپ) به منظور آب بندی درزهای اجرایی و محل های قطع بتن (Construction Joint) متداول است. امروزه تمامی کشورهای توسعه یافته و پیشرفته از آب بندهای هیدروفیلیک یا بنتونیتی برای آب بندی درزهای اجرایی استفاده می کنند نه نوع P.V.C آن، زیرا محل ثابت سازی آب بندها در بین آرماتورها می باشد و با گذشت چند سال از عمر سازه و بررسی شرایط آرماتورها و بتن مشاهده می کنیم آرماتورهای طولی و عرضی که در سمت آبگیر سازه قراردارند

به واسطه عبور آب از طریق درز سرد موجود بین مقاطع بتن ریزی شده و لوله های موئین ناشی از تبخیر آب بتن، دچار زنگ زدگی شده که در برخی از موارد با انبساط 6 الی 15 درصدی حجم آرماتورها، بتن دچار ترک خوردگی می گردد. این نقصان عاملی جهت تشدید نفوذپذیری و کاهش شدید طول عمر سازه بتنی می باشد. آب بندهای هیدروفیلیک یا بنتونیتی علاوه بر سهولت و سرعت بسیار زیاد در نصب تمامی نواقص فوق الذکر را رفع می کنند.

برای آب بندی یک سازه بتنی باید دو کار اساسی صورت بگیرد:
• آب بندی خود بتن توسط بتن مناسب
• آب بندی درزهای بتن توسط واتراستاپ

که هر دو صورت می بایست برقرار باشد.

اصول آب بندی بتناصلاح منحنی دانه بندی و کنترل میزان فیلر ( FILLER ) بتن یعنی بیشتری نسبت به سایر مواد داشته باشد و تغییر نسبت مصالح درشت به ریز (در بتن های معمولی شن بیشتر است ولی در اینجا نسبتها برابر باید باشد)، نسبت آب به سیمان حداقل است، از دیگر عوامل موثر ویبره ی مناسب است و برای افزایش ضریب اطمینان لزوما همه بتن ها نیاز به افزودنی ندارند البته اگر خوب اجرا شود.اصول آب بندی درزها • واتر استاپ
• درزگیر که به عنوان مکمل استفاده می شود نه به عنوان جایگزین

کاربرد واتراستاپ ها برای آب بندی درزهای اجرایی و درزهای انبساط در سازه های بتنی آبی استفاده می شود.
اهمیت واتر استاپ ها را در سازه های آبی می توان به مانند بادبند ها در سازه ها عنوان نمود.
واتر استاپ طول مسیر جریان و حرکت آب را طولانی می کند تا آب نتواند نشت کند. ضخامت بتن بر اساس میزان نفوذ پذیری از آن جهت اهمیت دارد که اگر ضخامتش بیشتر از میزان نفوذ پذیری آب باشد تا آب از آن عبور نکند.
یکی از نکات در طراحی، عرض واتر استاپ است، که عمق نفوذ بیشتر از یک دور رفت و برگشت باشد.

انواع درزها1- درزهای ثابت: در این درزها آرماتور قطع نمی شود.
الف) درزهای اجرایی (مثل قطع بتن ریزی و عدم پیوستگی)
ب) ترک

2- درزهای حرکتی:
الف) انبساط حرارتی
ب) انقباض
ج) فرعی ترکیبی

بنا به نوع درزها 2 نوع واتر استاپ داریم که شامل تخت که در وسطش حفره نمی باشد.
همه واتر استاپ ها آج دارند که باعث چسبندگی و افزایش طول مسیر آب می باشند و نوع آنها با توجه به نوع درز تعیین می شوند.
در واتر استاپ هایی که در وسطش حفره دارند، حفره دقیقا وسط درز حرارتی انبساطی می افتد که جلوگیری از بازی کردن درز می شود .
انواع واتر استاپ ها از لحاظ محل قرار گیری در مقاطع بتنی به انواع زیر تقسیم می شوند:
الف) واتر استاپ های میانی
ب) واتر استاپ های کفی (کف استخر)
ج) واتر استاپ های روکار

نکته: در درزهای انبساطی واتر استاپ ها مستقیما با آب در تماس هستند ولی در درزهای اجرائی اینگونه نیست.

عوامل موثر در تعیین اشکال و ابعاد واتر استاپ ها • نوع و اندازه درز
• محل قرار گیری واتر استاپ ها در مقطع بتنی
• ضخامت قطعه بتنی که واتر استاپ ها در آن قرار دارند
• فشار هیدرواستاتیک درون سازه

نکته 1: دو گوه انتهایی واتر استاپ ها نقش بسیار مهمی در جلوگیری از عبور آب دارد، چون گوه های وسطی که در کشش قرار می گیرند تخت می شوند ولی انتها هیچ تغییری نمی کند.
نکته 2: واتر استاپ به هیچ وجه خم یا سوراخ نمی شود. این واتر استاپ ها را باید از بالا و پایین کاملا مهار شود.

ساده ترین راه همپوشانی ( Overlap ) هرچقدر که Overlap زیاد باشد به خاطر آج ها دو سر کاملا بر هم منطبق نمی شوند.
بهترین راه Overlap توسط جوش لب به لب توسط دستگاه مخصوص هویه برقی می باشد به این صورت است که دو سر واتر استاپ را ذوب می کنند و به هم می چسبانند.

نکته: دقت شود که واتر استاپ باید ذوب شود نه اینکه بسوزد.
نکته: دقت شود که در هنگام ذوب گاز سمی متصاعد می شود و باید در فضای باز و از ماسک استفاده شود.

مراحل کار: هنگام ذوب کردن هر دو لبه به طور همزمان توسط المانی که وسطش می گذاریم و با گرما می شود.
واتر استاپ در محل عمود بر درز در کشش است و ما در مورد مقاومت کششی این محل اتصال نداریم.آزمایش کنترل کیفیت واتر استاپدو قطعه I شکل از واتر استاپ در هر دو جهت آنها بریده می شود و مورد بررسی قرار می گیرد.
نکته: افزایش طول در زمان بریدگی و مقاومت مهم است.
در سالهای گذشته ار واتر استاپ های مسی استفاده می شد که راحت پاره می شدند و در جوش دادن آنها به مشکل بر می خوردند و در ضمن گران بودند و استفاده از آنها به صرفه نبود.
واتر استاپ های P.V.C در مقابل اشعه ماوراء بنفش خشک و شکننده می شوند.

از ویژگی های واتر استاپ های مرغوب می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• دارای رنگ روشن باشد (چون رنگ تیره از جنس مواد کهنه می باشد)،
• سطح آنها حتما آجدار باشد
• زیر تابش مستقیم نور خورشید قرار نگیرد.
• به هیچ وجه سطح آن چرب نباشد.

تصویر زیر مقاطع برخی از انواع آب بند را نشان می دهد

نحوه استفاده از Water Stop در اجرا

 

عناصر بنیادی سازمان شهری

شهر غالبا با یک ماشین یا با یک اندام زنده مقایسه شده است .هرچند که این مقایسه اکنون منتفی است. منتها این استعاره بیانگر ایده ای است که به موجب آن شهر یک نظام سازمان یافته، از یک ساختار کلی برخوردار است که به اجزایی )محله ها ( تقسیم شده است و وظایف خاصی را برعهده دارد این عناصر بنیادی زندگی شهری نتیجه تعامل کنشگران متفاوت و نهادهایی است که در تولید و در استفاده از آنها همکاری می کنند. اینها نخستین نشانه های شهر به عنوان محصول اجتماعی هستند.
ایده نقشه غالبا با ایده شهر شریک است. اما آیا می توان شکل و خط سیرهایش را تبیین کرد. نقشه بیانگر فازهای اجرا و سازمان شهرها است.

در بسیاری موارد برآمدگی زمین جهت گسترش شهری را هدایت کرده و از توسعه شهر در اراضی کوهستانی و در دشت های سیل خیز جلوگیری کرده است. نقشه های شهر با شیب های زمین و شکل دره ها انطباق پیدا می کند. اما نمونه های زیادی وجود دارد که نشان می دهند نقشه شهرها لزوما با پستی و بلندی های زمین هدایت نمی شود. به عنوان مثال نقشه شطرنجی سان فرانسیسکو به نظر می رسد با شیب ها انطباق نیافته است و یا بسیاری از شهرهای ژاپن در مناطقی ساخته شده اند که در معرض خطر زمین لرزه است .
در واقع بازنماهایی که جوامع از دشواری ها و از خطرات فیزیکی می سازند، یقینا وزن سنگینی دارند. به نظر دورکیم «این زمین نیست که انسان را تبیین می کند، بلکه این انسان است که زمین را تبیین می کند.» نقشه ها را می توان برحسب نظم های صوری قابل مشاهده متمایز کرد. با این وصف ، این نظم های صوری با علت های متفاوتی متناظرند. مثلا نقشه ای با ساختار مستطیل یا مربع با خیابان های عمود برهم ، سابقه تاریخی اش به کاستروم رومی و به شهرهای فونداسیون می رسد. نمونه آن را هم در شهرهای لوتی سور قرن 19 باز می یابیم و هم در شهرهایی مثل تول ، شیکاگو یا بوینس آیرس .
همین ملاحظات در مورد نقشه های مدور یا بیضوی نیز صدق می کند که نمونه های آن را در اروپای غربی پس از هجوم بربرها مشاهده می کنیم : صورت نوعی شهرهای سده های میانی که پیرامون یک قصر به صورت دایره های متحدالمرکز و راه های شعاعی توسعه یافته است . این نقشه های شعاعی متحدالمرکز رادر بسیاری از شهرهای اروپایی چون بروژ، وین و پاریس مشاهده می کنیم و بالاخره نقشه های مدرن با هندسه پیچیده هستند که در راستای عزمی زیبایی شناختی و کارکردی ساخته می شوند. نقشه پاریس بسیار مدیون مساعی بارون هوسان در فاصله سال های 1853 و 1870 است. احداث راه های استراتژیک محله های فقیر نشین پاریس را شکافته و بافت قدیمی شهر را تقسیم کرده است این راه ها با اتصال به ایستگاه های راه آهن از بروز مشکلات ترافیکی و حمل و نقل عمومی در آینده پیش گیری کرده اند. در بارسلون ، «آنسانچه » نقشه شطرنجی با برش های قطری که در 1859 برپایه طرح گسترش آلفونسوکردا طراحی شد، قصد داشت با بلوارهای کمربندی ، گسترش شهر را مهار کند.
باری، نقشه شهرها بیانگر یک جفت و جوری فضاهای باز و بسته ، ساخته شده و ساخته نشده ، عمومی وخصوصی است هرچند تفسیر نقشه شهرهای امروزی بسیار دشوار است ، چون این نقشه ها دستخوش توسعه عظیم حومه ها شده اند، و این مجموعه حومه های شهر راه های حمل و نقل ، زمین های محصور و راه های دسترسی به برخی از مکان ها )اداری ،فرهنگی ، اقتصادی ( برای جمعیت ایجاد کرده اند. خلاصه کلام ، به نظر موریس هالبواکس ، نقشه شهر بازتاب انتخاب های آگاهانه یا ناآگاهانه جامعه ای است که شهر را بنا می کند. جان کلام هالبواکس این است که شهر تجسم اراده جمعی است که گاهی ازنگاه تصمیم گیران درباه شهر پنهان می ماند.

توزیع مشاغل و مسکن
گوناگونی انواع مسکن و توزیع شان در شهر بارزترین نشانه های جدایی گروه های اجتماعی است . می گویند هر شهری در «محله های اعیان نشین »، «محله های فقیر نشین » و «محله های مشکل »اش را دارد و این اصطلاحات همان قدر که رایج اند، محل منازعه نیز هستند. برای نمونه یک شهر اروپایی را در نظر بگیریم. روی نقشه ای با مقیاس 250001 عموما با چشم غیر مسلح می توان بافت قدیمی مراکز شهر را با ساختاری متراکم و فشرده، مساکن مختلط و پراکنده تر از فضاهای پیرامون مرکز، منطقه خطوط و اشکال هندسی که نمایای مجتمع های مسکونی ارزان قیمت ساخته شده در دهه 60-1950 و بخش های خانه های شخصی ، ساخته شده در دهه 80-1970 که پیرامون یک طرح همگن و گسسته از باقی بافت شهر گرد آمده اند، مشاهده کرد. کمی دورتر، مناطق پیرامون شهری را می بینیم که در اطراف هسته های قدیم ده ایجاد شده اند و تعدادی «روستا شهری » که در شهر کار می کنند و در خانه های شخصی یا در مزارع نوسازی شده سکونت دارند، به آنها دلبسته اند. این هسته ها، وقتی که جاذبه هایشان مشاغل جدید را جذب می کند، به سرعت توسعه می یابند. این طرح نوعی ، البته خیلی ساده شده ، با انواع جمعیت های از لحاظ آماری شناخته شده متناظر است . در وهله اول ، هر نوع مسکن ، برحسب قیمت زمین و سیاست مسکن ، مشتریان متفاوتی دارد. اما متعاقبا سایر محافل اجتماعی می توانند این مسکن را تصاحب کنند.
در شهرهای اروپایی قیمت زمین شهری به نسبت دوری از مرکز شهر گرایش به کاهش دارد، البته در صورتی که شهر وظیفه مرکز قدرت و آبرومندی اش را به درستی ایفا کند)حضور ادارات مرکزی ، بانک های بزرگ ، مقر شرکت های بزرگ ( قیمت زمین شهری در حوالی ایستگاه های حمل و نقل و در مسیر خطوط تازه تاسیس مترو افزایش می یابد.
بنابراین ، غالبا دشوار است که در بخش هایی از شهر که قیمت زمین در آن جا گران است، مگر با مساعی خا دولت ، بتوان مساکن ارزان قیمت ساخت . از این رو، ساخت و ساز مسکن ارزان قیمت و صاحب خانه شدن قشرهای کم درآمد در جامعه تنها در بخش هایی که قیمت زمین شهری ارزان تر است ، امکان پذیر است. باری ، ارزش زمین های شهری با بازنمایی هایی که شهرنشینان از آن دارند رابطه تنگاتنگی دارد: دسترسی آسان ، حضور موسسات آبرومند، امکان تحصیل در «بهترین مدارس»، اما مسکن تنها عامل توزیع جمعیت در فضاهای شهری نیست . مکان یابی بنگاه های اقتصادی در این پویایی نقش مهمی ایفا می کند، زیرا خانوارها سعی دارند زمان ایاب و ذهاب روزانه شان را به حداقل برسانند. توزیع فعالیت های اقتصادی به راهبردهای بنگاه ها و به کیفیت فضاها بستگی دارد: در دسترس بودن نوعی نیروی انسانی ، استعدادهای توسعه یافته یک منطقه صنعتی، روش های توزیع و وسایل ارتباطی، امروزه از همان اهمیتی برخوردار است.

 

مدرن‌ترين شهر‌های آسيا در کره جنوبی

كره جنوبی، کشوری در شرق آسيا بزرگترين طرح شهرسازی تکنولوژيک را تا سال 2020 به اتمام می‌رساند. اين طرح که شامل ايجاد سه شهر به نام های «گوانگيانگ»، «اينچون» و «بوسانيجينها» است، سبب ايجاد يک قطب اقتصادی در شمال شرق آسيا می‌شود که 5/1 ميليارد نفر جمعيت خواهد داشت (چهار برابر جمعيت اروپا). اين مجموعه می‌تواند 20 درصد از کالاهای مصرفی جهان را توليد کند. اين شهرها با استاندارد جهانی طراحی شده و می‌توانند با ساير شهرهای پيشرفته دنيا رقابت کنند. حامی اصلی اين طرح دولت مرکزی کره جنوبی است که با ايجاد تسهيلات درصدد سرعت بخشيدن به اجرای آن است . از جمله اقدامات دولت در اين زمينه کاهش قيمت زمين و ماليات است. همچنين دولت با آسان کردن پروسه‌های اداری و موارد اخذ مجوز کمک شايانی به اين حرکت شهرسازی- اقتصادی کرده است.

کره جنوبی اميدوار است با شهرسازی بين المللی – تکنولوژيک، رشد اقتصادی خود را به حد مطلوبی برساند. البته اين کشور در آخرين آمارگيری اقتصادی رتبه دوازدهم جهان و سوم آسيا را دارد. با اين حال سردمداران اقتصادی اين کشور، رسيدن به رتبه نخست اقتصاد جهانی را در شهرسازی مدرن هدف اصلی خود دانسته و برای آن برنامه‌ريزی کرده‌اند. ويژگی اين مجموعه در دومنظوره بودن آن است. که هم مسکونی است و هم تجاری. شهرهای پيشرفته در کره جنوبی ضمن دربرداشتن تمام امکانات زندگی برای شهروندان، از شرکتها و کمپانيهای داخلی و خارجی برای انجام فعاليت‌های اقتصادی استقبال می‌کنند. زبان رسمی اين مناطق، کره‌ای و انگليسی است. زبان انگليسی از آن جهت در مناطق آزاد کره به رسميت شناخته شد که زبانی بين‌المللی و تنها راه برقراری ارتباط اقتصادی- تجاری با کشورهای خارجی است. بنابراين با اين راهکار امکان جذب بيشتر سرمايه‌ها و نيروی کار خارجی برای مناطق آزاد کرد فراهم می‌شود. از طرفی ديگر بودجه طرح شهرهای تکنولوژيک کره قرار است با بخشی از سرمايه‌گذاری‌های خارجی تامين شود. پس ضرورت دوزبانه بودن آنها بيشتر احساس می‌شود. مدارس، بيمارستان‌ها و مرکز‌های خريد هم با سيستم دوزبانه اداره می‌شوند تا امکان اسکان شهروندان خارجی که هدف اصلی اين طرح است، مهيا شود. از دلايل اصلی شکل‌گيری اين ايده، قرار گرفتن کشور کره در همسايگی چين است. چين با جمعيتی بالغ ير یک ميليارد نفر، طی چندسال اخير توانسته بازار جهانی را به دست گيرد. همين مسئله اين کشور را در حوزه اقتصادی به رقيبی سرسخت برای همسايگان خود، در درجه اول، و سپس برای ساير کشورها تبديل کرده است بنابراين کشور کره برای کم کردن و در نهايت از بين بردن فاصله اقتصادی خود با چين، به چنين شهرسازی مدرنی روی آورده است.

 

منبع: وبلاگ معین بهرامپور - moein-omran.blogfa.com

 

گود برداری و سازه های نگهبان(مقاله کامل)

گود برداری و سازه های نگهبان
در بسیاری از پروژه های ساختمانی لازم است که زمین به صورتی خاکبرداری شود که جداره های آن قائم یا نزدیک به قائم باشد. این کار ممکن است به منظور احداث زیر زمین ، کانال ، منبع آب و .. صورت گیرد. فشار جانبی وارد بر این جداره ها ناشی از رانش خاک بر اثر وزن خود آن ، و نیز سر بار های (surcharge) احتمالی روی خاک کنار گود می باشد. این سربارها می توانند شامل خاک بالاتر از تراز افقی لبه ی گود ، ساختمان مجاور ، بارهای ناشی از بهره برداری از معابر مجاور و ... باشند. به منظور جلوگیری از ریزش ترانشه و تبعات منفی احتمالی ناشی از این خاکبرداری ، سازه های موقتی را برای مهار ترانشه اجرا می کنند که به آن سازه های نگهبان (retaining structures;support systems) می گویند.
اهداف اصلی ایمن سازی جداره های گود با استفاده از سازه های نگهبان عبارتند از : حفظ جان انسانهای خارج و داخل گود ، حفظ اموال خارج و داخل گود و نیز فراهم آوردن شرایط امن و مطمئن برای اجرای کار.
موضوع گودبرداری و طراحی و اجرای سازه های نگهبان در مهندسی عمران دارای گستره وسیعی است و نیاز به بررسی ها و مطالعات و ملاحظات ژئوتکنیکی، سازه ای ، مواد و مصالح، تکنولوژیکی و اجرایی و اقتصادی و اجتماعی دارد. در نتیجه می توان گفت که انتخاب روش مناسب بستگی به جمیع شرایط تأثیرگذار دارد و می توان در شرایط مختلف، به صورت های گوناگونی باشد. از سوی دیگر، تئوری ها و روش های اجرایی گود برداری و سازه های نگهبان، هم مبتنی بر اصول تئوریک و هم متأثر از ملاحظات اجرایی و تجربی، توأماً است.
پایدارسازی جداره های گودبرداری به صورتها و روشهای مختلفی صورت می گیرد که از جمله آنها به روشهای : مهار سازی (anchorge) ، دوخت به پشت (tie back) ، دیواره دیافراگمی (diaphragm wall) ، مهار متقابل (reciprocal support) ، اجرای شمع (piling) ، سپر کوبی (sheet piling) ، و اجرای خرپا (truss construction) اشاره نمود.



2- انواع روشهای پایدارسازی گود
2-1- روش مهار سازی
در این روش، برای مهار حرکت و رانش خاک، با استفاده از تمهیداتی خاص، از خود خاک های دیواره کمک گرفته می شود. ابتدا در حاشیه زمینی که قرار است گودبرداری شود، در فواصل معین چاههایی حفر می کنیم. عمق این چاهها برابر با عمق گود به اضافه ی مقداری اضافه برای شمع بتنی انتهای تحتانی این چاهها است.
پس از حفر چاهها، در درون آنها پروفیل های شکل یا شکل قرار می دهیم. به منظور تأمین گیرداری و مهاری کافی برای این پروفیل ها، انتهای پروفیل ها را به میزان 0.25 تا 0.35 عمق گود، پایین تر از رقوم کف گود در درون بخش شمع ادامه می دهیم و در انتهای پروفیل ها نیز شاخکهایی را در نظر می گیریم.
سپس، شمع انتهای تحتانی را ، که قبلاً آرماتوربندی آن را اجرا کرده و کار گذاشته ایم، بتن ریزی می کنیم. بدین ترتیب پروفیل های فولادی مزبور در شمع مهار می شوند و پروفیل های فولادی همراه با شمع نیز در خاک مهار می گردند. پس از اجرای مراحل فوق، عملیات گودبرداری را به صورت مرحله به مرحله اجرا می کنیم. در هر مرحله، پس از برداشتن خاک در عمق آن مرحله، برای جلوگیری از ریزش خاک، با استفاده از دستگاههای حفاری ویژه، در بدنه ی گود چاهکهایی افقی یا مایل، به قطر حدود 10 تا 15 سانتیمتر، دزر جداره ی گود حفر می کنیم. آنگاه درون این چاهکها میلگردهایی را کار گذاشته و سپس درون آنها بتن تزریق می کنیم. طول این چاهکها، به نوع خاک و پارامترهای فیزیکی و مکانیکی آن، و نیز به عمق گود بستگی دارد و مقدار آن در حدود 5 تا 10 متر است.
پس از انجام این مرحله، پانلهای بتنی پیش ساخته ای را در بین پروفیلهای قائم قرار داده و آنها را از سویی به میلگردهای بیرون آمده از چاهکها به نحو مناسبی متصل می کنیم و از سویی دیگر پانلها را به پروفیلهای قائم وصل می کنیم. به جای استفاده از این پانلهای پیش ساخته می توانیم آنها را به صورت درجا اجرا کنیم. همچنین می توانیم ابتدا بر روی دیواره آرماتور بندی کرده و سپس بر روی آن بتن پاشی (shotcrete) کنیم.
برای اتصال پانلها به میلگردهای بیرون آمده از چاهکها می توانیم سر میلگردهای مزبور را رزوه کرده با استفاده از صفحات سوراخ دار تکیه گاهی و مهره، آنها را با پانل درگیر کنیم.
کلیه عملیات فوق را به صورت مرحله به مرحله، از بالا به پایین اجرا می کنیم. ملات یا خمیری که برای تزریق استفاده می کنیم، مخلوطی است از سیمان و آب یا سیمان و آب و ماسه که ممکن است در آن از مواد افزودنی نیز استفاده کنیم. همچنین می توانیم از مواد پلیمری و دوغاب های با پایه غیر از سیمان پرتلند و با ترکیبات خاص نیز برای تزریق استفاده کنیم. در تزریق با استفاده از سیمان پرتلند، نسبت آب به سیمان در ابتدا در حدود 1.5 است که به تدریج آن را کاهش داده و به حدود 0.5 می رسانیم. طراحی و برنامه ریزی و اجرای عملیات تزریق باید توسط متخصصان آشنا به موضوع و با استفاده از دستگاههای خاص و طبق استانداردها و ضوابط خاص صورت گیرد. همچنین باید توجه داشته باشیم که در صورتی که فشار به کار برده شده برای تزریق بیش از حد لزوم باشد، ممکن است ناپایداری ها و شکستهایی در خاک ایجاد شود.

2-1-1- مزایای روش مهار سازی
1. مشخصات مکانیکی خاک بر اثر تزریق بتن در درون چاهکها بهبود می یابد،لذا بر اثر این امر، علاوه بر کمک گرفتن از خاک اطراف جداره برای مهار رانش خاک، میزان رانش خاک نیز بر اثر بهبود مشخصات مکانیکی خاک کاهش می یابد.
2. سازه نگهبان در داخل گود جاگیر نیست.
3. از خاک موجود برای مهار دیواره گود استفاده می شود.

2-1-2- معایب روش مهار سازی
1. استفاده از بدنه ی خاک مجاور دیواره گود ضروری است. لذا در مواردی که خاک مجاور گود در زیر یک ساختمان یا در حریم همسایه یا در حریم تاسیسات و معابر شهری باشد، از این روش نمی توان استفاده کرد یا استفاده از آن با محدودیت همراه است.
2. به دلیل ضرورت اجرا عملیات به صورت مرحله به مرحله، به زمالن زیادی نیاز دارد. البته این امر ممکن است در پروژه های بزرگ مطرح نباشد بلکه برعکس ممکن است زمان کلی اجرا کار نیز، به ویژه با مدیریت صحیح، کاهش یابد.
3. هزینه اجرای عملیات، به دلیل تکنولوژی پیشرفته تر، در مقایسه با روشهای ساده تر بیشتر است. ولی در پروژه های بزرگ و در احجام زیاد ممکن است این امر مطرح نباشد و برعکس هزینه کلی کار کاهش یابد.
4. به دستگاه های خاص نظیر دستگاه های لازم برای حفر چاهکها، تزریق، حمل پانلها و ... نیاز دارد.
5. به افراد با تخصص های بالاتر در رده های مختلف فنی برای اجرای عملیات مربوطه، در مقایسه با روشهای ساده تر نیاز دارد.

2-2- روش دوخت به پشت
این روش، مشابهت زیادی به روش مهارسازی دارد. در این روش نیز حفاری را به صورت مرحله به مرحله و از بالا به پایین گود اجرا می کنیم.
در هر مرحله به کمک دستگاههای حفاری ویژه، چاهکهای افقی یا مایل در بدنه ی دیواره ی گود حفر می کنیم. سپس، درون این چاهکها کابلهای پیش تنیده قرار می دهیم و با تزریق بتن در انتهای چاهک، این کابلها را کاملاً در خاک مهار می کنیم. سپس کابلهای مزبور را به کمک جکهای ویژه ای می کشیم و انتهای بیرون آمده ی کابل را بر روی سطح جداره ی گودمهار می کنیم. آنگاه به درون چاهکهای مزبور بتن تزریق می کنیم. پس از سخت شدن بتن و کسب مقاومت کافی آن، کابلها را از جک آزاد می کنیم. این کار موجب آن می شود که نیروی پیش تنیدگی موجود در کابل خاک را فشرده سازد، و در نتیجه خاک فشرده تر و متراکم تر شده و رانش ناشی از آن کاهش یابد، و در عین حال که نیروی رانش خاک در جداره گود به خاکهای داخل بدنه ی دیواره منتقل شده و خاک بدنه ی انتهایی، به عنوان سازه ی نگهبان عمل کرده و رانش خاک بدنه ی مجاور جداره را تحمل می کند.
عمق گودبرداری در هر مرحله، بستگی به نوع خاک و فاصله ی بین چاهکها داردو معمولاً در حدود 2 تا 3 متر است.

2-2-1- مزایای روش دوخت به پشت
1. مشخصات مکانیکی خاک بر اثر تزریق بتن به درون چاهکها و نیز پیش تنیده شدن خاک بهبود می یابد. در نتیجه هم از خاک اطراف جداره برای مهار رانش خاک استفاده می شود و هم میزان رانش خاک بر اثر بهبود مشخصات مکانیکی خاک کاسته می شود.
2. سازه نگهبان در داخل گود جاگیر نیست.
3. از خاک موجود برای مهار دیواره ی گود استفاده می شود.

2-2-2- معایب روش دوخت به پشت
1. استفاده از بدنه خاک مجاور دیواره ی گود ضروری است. لذا در مواردی که خاک مجاور گود در زیر یک ساختمان یا در حریم همسایه یا در حریم تاسیسات و معابر شهری باشد، از اینت روش نمی توان استفاده کرد یا استفاده از آن با محدودیت همراه است.
2.به دلیل ضرورت اجرای عملیات به صورت مرحله به مرحله، به زمان زیادی نیاز دارد. البته ممکن است در پروژه های بزرگ این امر مطرح نباشد بلکه برعکس ممکن است زمان کلی اجرای کار نیز، به ویژه با مدیریت صحیح، کاهش یابد.
3.هزینه ی اجرای عملیات،به دلیل تکنولوژی پیشرفته تر، در مقایسه با روش های ساده تر بیشتر است. ولی در پروژه های بزرگ و در احجام زیاد ممکن است این امر مطرح نباشدو برعکس هزینه ی کلی کار کاهش یابد.
4. به دستگاه های خاص نظیر دستگاه های لازم برای حفر چاهکها، تزریق، پیش تنیدگی کابلها و ... نیاز دارد.
5. به افراد با تخصص های بالاتر در رده های مختلف فنی برای اجرای عملیات مربوطه، در مقایسه با روشهای ساده تر نیاز دارد.

2-3- روش دیواره ی دیافراگمی (diaphragm wall)
در این روش ابتدا به کمک دستگاه های حفاری ویژه محل دیوار نگهبان را حفر می کنیم. سپس به طور همزمان محل حفر شده را با گل بنتونیت (bentonite slurry) و سیمان پر می کنیم تا از ریزش خاک دیواره محل حفر شده جلوگیری شود. سپس قفسه ی آرماتور های دیوار نگهبان را، که از قبل ساخته و آماده کرده ایم، در داخل محل حفر شده ی دیوار جا می دهیم. آنگاه بتن ریزی دیوار را انجام می دهیم. بتن مصرفی معمولاً از نوع بتن روان و با کارآیی زیاد است.
دیوارهای دیافراگمی به صورت پیش ساخته (precast diaphragm walls) و پس کشیده (post –tensioned diaphragm walls) نیز اجرا می شود.
2-3-1- مزایای روش دیواره ی دیافراگمی
1. سرعت اجرای کار بسیار زیاد است.
2. درجه ی ایمنی کار بسیار زیاد است.
3. دیوار دیافراگمی هم به عنوان سازه نگهبان گود رفتار می کند و هم در حین بهره برداری از آن به عنوان دیوار حایل استفاده می شود.
4.دیوار دیافراگمی به ویژه برای حفاری ها و گودهای با طول زیاد مناسب است.

2-3-2- معایب روش دیواره ی دیافراگمی
1. در احجام کم، هزینه ی اجرای کار بسیار زیاد است، ولی در احجام زیاد هزینه ی کلی کار می تواند از روشهای ساده تر کمتر تیز باشد.
2. در این روش، دستگاه های حفاری مربوطه نیاز به فضای کار زیادتری دارند و در صورتی که از نظر فضای دو طرف دیواره محدودیت داشته باشیم، اجرای کار ناممکن خواهد بودو یا اینکه به سختی صورت می گیرد.
3. در این روش به دستگاه های حفاری ویژه ای نیاز است.
4. در این روش به نیروهای با تخصص بالا برای کار با دستگاه های مورد نظر و سایر موارد نیاز است.

2-4- روش مهار متقابل
این روش برای گودهای به عرض کم مناسب است. در این روش ابتدا در دو طرف گود، در فواصای معین از یکدیگر چاهکهایی را حفر می کنیم. طول این چاهکها برابر با عمق گود به اضافه ی مقداری اضافه تر حدود 0.25 تا 0.35 برابر عمق گود است. این عمق اضافه به منظور تأمین گیرداری انتهای تحتانی پروفیلهایی است که در چاهک قرار داده می شوند.
سپس در درون این چاهکها پروفیلهای فولادی یا ، مطابق با محاسبات و نقشه های اجرایی، قرار می دهیم. طول این پروفیل ها را معمولاً به گونه ای در نظر می گیریم که انتهای فوقانی آنها تا حدی بالاتر ازتراز بالایی گود قرار گیرند.
آنگاه قسمت فوقانی هر دو پروفیل قائم متقابل مزبور را به کمک تیر ها یا خرپاهایی به یکدیگر متصل می کنیم. این کار موجب میشود که هر دو پروفیل قائم متقابل، به پایداری یکدیگر کمک کنند.
پس از آن، عملیات گودبرداری را به تدریج انجام می دهیم . در صورت لزوم، در نقاط دیگری از ارتفاع پروفیلهای قائم نیز سیستم مهار متقابل را اجرا می کنیم.
در صورتی که خاک خیلی ریزشی باشد باید در بین اعضای قائم از الوارهای چوبی یا اعضای مناسب دیگر استفاده کنیم.
سیستم مهار متقابل فوق الذکر باید در جهت عمود بر سیستم قابی آن، یعنی در جهت طول گود، نیز به صورت مناسب مهاربندی شود.

2-4-1- مزایای روش مهار متقابل
1. در گودبرداری های با عرض کم دارای مزایای بسیار زیادی است که از آن جمله سرعت زیادتر، هزینه ی
کمتر ، و جاگیری کمتر را می توان نام برد.
2. این روش، به ویژه در بسیاری از عملیات اجرای کانالها می تواند بسیار سودمند واقع شود.

2-4-2- معایب روش مهار متقابل
1. در صورتی که عرض گود زیاد، مثلاً بیش از حدود 10 متر، شود و نیز در صورتی که عمق گود زیاد باشد ممکن است مهاربندی های عرضی و یا مهار بندی های ترازهای مختلف دست و پاگیر شده و موجب بروز مشکل در اجرای کار بشود.

2-5- روش اجرای شمع
در این روش، در پیرامون زمینی که قرار است گودبرداری شود در فواصل معینی از هم، شمعهایی را اجرا می کنیم. این شمعها می توانند از انواع مختلف مصالح سازه ای نظیر فولاد، بتن و چوب باشند. همچنین شمعهای بتنی را می توان به صورت پیش ساخته یا درجا اجرا کرد.
در این روش، شمعها فشار جانبی خاک را به صورت تیرهای یک سر گیردار تحمل می کنند. طول گیرداری لازم در انتهای شمعها چیزی در حدود 0.3 است.
پس از اجرای شمعها، می توان عملیات گودبرداری را اجرا کرد. در صورت لزوم باید شمعها را در امتداد دیواره ی گود مهاربندی کرد.

2-5-1- مزایای روش اجرای شمع
1. سرعت عملیات اجرایی بسیار بالا است.
2. سیستم به هیچ وجه دست و پاگیر نیست.
3. در احجام زیاد، هزینه ی عملیات کاهش می یابد.
4.گاهی از اوقات می توان از شمع ها به عنوان سازه نگهبان دائم( نظیر دیوار حائل) یا بخشی از آن نیز استفاده کرد.
5. شمع های پیش ساخته را پس از جمع آوری می توان در پروژه های دیگر نیز استفاده کرد.
6. در گودهای با عمق تا حدود 5 متر، معمولاً اقتصادی اند.

2-5-2- معایب روش اجرای شمع
1. در صورتی که ارتفاع گودبرداری زیادباشد، هم باید فواصل شمعها از هم کم شود و هم باید از مقاطع سازه ای قویتری برای اجرای کار استفاده کرد.
2. در بسیاری از پروژه های شهری، به دلیل مشکلات شمع کوبی، نمی توان از شمعهای پیش ساخته استفاده کرد و فقط باید شمعها را به صورت درجا اجرا کرد.

2-6- روش سپرکوبی
در این روش، ابتدا در طرفین گود سپرهایی را می کوبیم و سپس خاکبرداری را شروع می کنیم. پس از آنکه خاکبرداری به حد کافی رسید در کمرکش سپرها و بر روی آنها، تیرهای پشت بند افقی (wales) را نصب می کنیم. سپس قیدهای فشاری قائم (struts) را در جهت عمود بر صفحه ی سپرها به این پشت بندهای افقی وصل می کنیم. سپرها و پشت بندها و قیدهای فشاری در عرضهای کم و خاکهای غیر سست، معمولاً از نوع چوبی است ولی در عرضهای بیشتر و خاکهای سست تر استفاده از سپرها و پشت بندها و قیدهای فشاری فلزی اجتناب ناپذیر است.

2-6-1- مزایای روش سپرکوبی
1. سرعت اجرای کار بسیار زیاد است.
2. درجه ی ایمنی کار بسیار زیاد است.
3. برای اجرای کانالها، به ویژه با طول های زیاد، بسیار مناسب است.

2-6-2- معایب روش سپرکوبی
1. در این روش به دستگاه های سپرکوبی، که به هر حال یک دستگاه ویژه است، نیاز است.
2. این روش به نیروهای با تخصص بالاتر، نسبت به روشهای ساده تر، نیا ز دارد.
3. دستگاه های سپرکوب به جای کافی برای اجرای کار نیاز دارند.
4. این روش برای عرض های کم مناسب تر است.

2-7- روش خرپایی
این روش، یکی از مناسب ترین و متداول ترین روش های اجرای سازه نگهبان در مناطق شهری است. اجرای آن ساده بوده و نیاز به تجهیزات و تخصص بالایی ندارد، و در عین حال قابلیت انعطاف زیادی از نظر اجرا در شرایط مختلف دارد.
برای اجرای این نوع سازه نگهبان، ابتدا در محل عضوهای قائم خرپا، که در مجاورت دیواره ی گود قرار دارند، چاههایی را حفر می کنیم.عمق این چاه ها برابر با عمق گود به اضافه مقداری اضافه برای اجرای شمع انتهای تحتانی عضو خرپا است.طول شمع (length of pile) را، که با نشان داده می شود از طریق محاسبه بدست می آوریم. آنگاه درون شمع را آرماتوربندی کرده و عضو قائم را در داخل شمع قرار می دهیم و سپس شمع را بتن ریزی می کنیم. پس از سخت شدن بتن، انتهای تحتانی عضو قائم به صورت گیردار در داخل شمع قرار خواهد داشت.
سپس خاک را در امتداد دیواره ی گود با یک شیب مطمئن بر می داریم. آنگاه فونداسیون پای عضو مایل را اجرا می کنیم. این فونداسیون در پلان به صورت مربعی است. بعد یا عرض فونداسیون (Breadth of foundation) را با و ضخامت یا ارتفاع آن را با نشان می دهیم. پس از آن، عضو مایل را از یک طرف به عضو قائم و از طرف دیگر به ورق کف ستون بالای فونداسیون متصل می کنیم.
عملیات فوق را برای کلیه ی خرپاهای سازه نگهبان در امتداد دیواره به صورت همزمان اجرا می کنیم.
حال خاک محصور بین اعضای قائم و افقی خرپاها را در سرتاسر امتداد دیواره، به صورت مرحله به مرحله برمی داریم و در هر مرحله اعضای افقی و قطری خرپا را بتریج نصب می کنیم تا آنکه خرپا تکمیل شود.

2-7-1- مزایای روش خرپایی
1. برای عموم گودهای واقع در مناطق شهری مناسب است.
2. از نظر اجرا در شرایط مختلف،قابلیت انعطاف زیادی دارد.
3. امکان استفاده مجدد از خرپا وجود دارد.
4. ساده است و به تخصص و دستگاه های خاص نیاز ندارد.

2-7-2- معایب روش خرپایی
1. سرعت اجرا، در مقایسه با روش های پیشرفته تر نسبتاً کمتر است.
2. خرپاها جاگیراند.
3. احتمال الزامی لودن برداشت بخشی از خاک با روشهای دستی وجود دارد.

منبع: کتاب اصول و مبانی گود برداری و سازه های نگهبان تألیف دکتر حمید رضا اشرفی